Xơ gan là một căn bệnh rất phổ biến hiện nay. Bệnh có thể tiến triển rất nhanh và biến chứng thành ung thư gan, khiến sức khỏe của người bệnh trở nên kiệt quệ. Do vậy, hiểu về xơ gan để phát hiện và điều trị kịp thời là vô cùng cần thiết.

Xơ gan là gì?

Gan là cơ quan lớn nhất trong cơ thể. Do thực hiện rất nhiều chức năng cùng lúc nên gan cũng dễ dàng bị tổn thương. Điều đặc biệt biệt là gan cũng là cơ quan duy nhất có khả năng tái tạo, phục hồi các tế bào bị tổn thương. Nhưng trong quá trình này, gan cũng sẽ xuất hiện các vết sẹo trong như mô gan. 

Xơ gan là tình trạng gan bị xơ hóa do quá trình mô sẹo thay thế các mô lành gây nên.

Xơ gan là hiện tượng xơ hóa gan do quá trình sửa chữa và phục hồi tổn thương ở gan
Xơ gan là hiện tượng xơ hóa gan do quá trình sửa chữa và phục hồi tổn thương ở gan


Triệu chứng của bệnh xơ gan 

Các triệu chứng thường gặp ở người bệnh xơ gan bao gồm:

- Mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn

- Sưng phù ở chân, bàn chân, mắt cá, dễ chảy máu hay bầm tím.

- Vàng mắt, vàng da, ngứa ngáy.

- Xuất hiện các dấu sao mạch trên da hay đỏ ở lòng bàn tay

- Rối loạn thần kinh (bệnh não gan)

- Bụng trướng do tích tụ dịch báng.

- Tắt hay trễ kinh bất thường không do thai kì hay mãn kinh ở phụ nữ.

- Ở nam giới giảm ham muốn, teo tinh hoàn hay có hiện tượng nhũ hóa tuyến vú.

Tuy nhiên, xuất hiện những triệu chứng nào và biểu hiện ở mức độ nào còn tùy thuộc vào từng giai đoạn của bệnh.

Các giai đoạn của bệnh xơ gan 

Dựa theo khả năng phục hồi của gan, người ta chia xơ gan thành 2 dạng:

Xơ gan còn bù: là giai đoạn mà phần gan chưa bị tổn thương vẫn còn hoạt động tốt, có thể bù trừ cho những phần gan bị tổn thương. Do đó  dù gan đã có nhiều tổn thương nhưng vẫn thực hiện được nhiều chức năng quan trọng của cơ thể.

Xơ gan mất bù: là giai đoạn gan đã bị hủy hoại nghiêm trọng, các mô xơ gan khi đó đã hầu như xơ hóa hoàn toàn lá gan. Những tế bào gan chưa bị tổn thương không còn khả năng bù trừ về mặt chức năng cho các tế bào bị tổn thương nữa. 

Dựa theo mức độ xơ hóa, xơ gan được chia thành 4 giai đoạn tương ứng từ F1 đến F4:

Giai đoạn 1 (F1)

Giai đoạn này gan đã bắt đầu bị viêm. Do tự cố gắng đảo ngược lại quá trình này mà gan dần hình thành các mô sẹo. Lúc này gan xơ hóa chưa nhiều và vẫn có thể phục hồi như bình thường. 

Ở giai đoạn 1, bệnh nhân hầu như chỉ cảm thấy mệt mỏi và thiếu năng lượng. Nếu có các triệu chứng thì thường là những dấu hiệu rõ ràng như đau bụng, mệt mỏi, sốt nhẹ, chán ăn, sụt cân,... Vì thế rất khó để xơ gan ở giai đoạn này.

Giai đoạn 2 (F2)

Ở giai đoạn này, các mô xơ hóa xuất hiện nhiều hơn. Các tế bào gan bị tổn thương tạo thành mô liên kết dư thừa và lây lan sang các khu vực khác của gan. Áp lực tĩnh mạch cửa cũng tăng dần.  

Các triệu chứng tương tự giai đoạn 1 nhưng trầm trọng hơn. Bên cạnh đó, bệnh nhân xuất hiện thêm một số dấu hiệu mới như vàng mắt, vàng da (mức độ nhạt), nước tiểu sậm màu. Điều này xảy ra do sự rối loạn chuyển hóa bilirubin trong gan.

Nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn này và có biện pháp loại bỏ nguyên nhân sớm thì bệnh nhân vẫn có khả năng khỏi bệnh.

Ở giai còn bù, gan vẫn có khả năng phục hồi
Ở giai còn bù, gan vẫn có khả năng phục hồi


Giai đoạn 3 (F3)

Ở giai đoạn 3, gan bị tổn thương nghiêm trọng với hiện tượng xơ hóa dày đặc. Điều này dẫn đến rối loạn, suy giảm chức năng gan. Độc tố không được đào thải tích tụ bên trong cơ thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng. 

Lúc này, bệnh nhân xuất hiện những triệu chứng rõ ràng:

- Đau vùng gan

- Cơ thể suy nhược, chán ăn, sụt cân nghiêm trọng

- Vàng mắt vàng da rõ rệt

- Viêm da, ngứa không hồi phục

- Đường huyết tăng giảm thất thường

- Phù chân, mắt cá, bắt đầu xuất hiện dịch trong ổ bụng 

- Đây là những dấu hiệu xơ gan đã bước sang giai đoạn cuối.

Giai đoạn 4

Đây là thời điểm gan đã bị xơ hóa hoàn toàn. Người bệnh xuất hiện các biến chứng nguy hiểm, điển hình là xơ gan cổ chướng, rối loạn tiêu hóa, xuất huyết, bệnh não gan... Trường hợp xuất nhất có thể gây ung thư gan.

Các triệu chứng xuất hiện rõ rệt gây nhiều mệt mỏi và khó chịu cho người bệnh.

Xơ gan có nguy hiểm không?

Xơ gan nếu được phát hiện ở giai đoạn F1, F2 (giai đoạn còn bù) thì vẫn có khả năng chữa khỏi nhờ dùng thuốc và cải thiện chế độ dinh dưỡng, tập luyện. Nhưng nếu đã bước sang giai đoạn mất bù thì khả năng phục hồi là rất khó. 

Những biến chứng nguy hiểm của xơ gan bao gồm:

Xuất huyết tiêu hóa: Do các chất xơ trong gan cản trở dòng máu di chuyển qua gan khiến áp lực tại tĩnh mạch cửa tăng lên. Các tĩnh mạch này bị giãn đến một giới hạn nhất định sẽ bị vỡ dẫn đến xuất huyết tiêu hóa.

Phù chân, báng bụng: Do dịch tích tụ dịch ở bụng. Báng bụng quá lâu có thể gây ra nhiễm trùng, khiến người bệnh sẽ bị sốt, đau bụng dữ dội, đi cầu ra phân lỏng...


Hôn mê gan, bệnh não gan: Do các chất độc tích tụ, đi vào máu lên não. Người bệnh bị rối loạn tri giác, người bệnh bị lẫn lộn, không minh mẫn rồi hôn mê gan và có thể tử vong rất nhanh.

Suy thận: Đây là một phần của hội chứng gan - thận. Người bệnh nhân suy thận do biến chứng xơ gan sẽ đi tiểu ít dần và lâu ngày không thể đi tiểu được nữa. 

Nhiễm trùng: tình trạng nhiễm trùng có thể xảy ra ở dịch báng, máu, thậm chí lan vào phổi...

Nguyên nhân là do gan không thể đào thải các chất độc, tích tụ lại tại các bộ phận trên cơ thể. 

Ung thư gan: Đây là biến chứng nặng nhất của xơ gan. Ung thư gan giai đoạn đầu không có biểu hiện cụ thể. Nặng hơn, khối u trong gan sẽ gây đau tức vùng dưới sườn phải, người bệnh bị sụt cân nhanh chóng, người mệt mỏi, kiệt sức, thậm chí là xuất huyết ổ bụng do khối u bị vỡ.

Để phòng tránh những biến chứng nguy hiểm do xơ gan gây ra, bạn nên đi khám định kỳ hoặc khám sớm tại các cơ sở uy tín khi có các triệu chứng của bệnh. 

Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm và điều trị xơ gan hiệu quả
Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm và điều trị xơ gan hiệu quả


Chẩn đoán xơ gan như thế nào?

Việc chẩn đoán xơ gan nhằm phát hiện, xác định nguyên nhân và mức độ xơ hóa của lá gan. 

Quá trình chẩn đoán bao gồm hỏi bệnh sự, thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng. Tuy nhiên, xơ gan thường không biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu nên chủ yếu xơ gan sẽ được phát hiện qua thăm khám thực thế và làm các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh., Việc hỏi bệnh sử chủ yếu để bác sĩ có thêm cơ sở cho việc chẩn đoán nguyên nhân và điều trị. 

Nếu nghi ngờ xơ gan, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh thực hiện xét nghiệm máu để kiểm tra khả năng hoạt động của gan.

- Nồng độ men gan 

- Nồng độ bilirubin

- Nồng độ protein trong máu

- Công thức máu bất thường

- Test virus

- Kiểm tra sự tồn tại của kháng thể trong máu

Các chẩn đoán hình ảnh ở phần bụng là phương pháp quan trọng xác định mức độ tổn thương của gan. Đó là:

- Siêu âm đàn hồi mô gan

- Chụp cắt lớp (CT)

- Chụp cộng hưởng từ (MRI)

- Sinh thiết gan

Trong đó siêu âm đàn hồi mô gan được coi là phương pháp hiện đại, không xâm lấn, không đau đớn mà vẫn có thể xác định chính xác mức độ xơ hóa của gan. 

Phương pháp điều trị xơ gan hiệu quả

Mục tiêu của việc điều trị xơ gan là để bảo vệ các mô khỏe mạnh, tái tạo các tế bào xơ gan bị tổn thương. 

Tùy thuộc vào mức độ tổn thương của gan và nguyên nhân gây xơ gan, các bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

- Nếu xơ gan do rượu thì bạn phải ngừng uống rượu ngay, thậm chí phải tham gia một chương trình cai nghiện rượu.

- Nếu xơ gan do gan nhiễm mỡ thì cần giảm cân 

- Nếu xơ gan do viêm gan B, C thì bạn cần dùng thuốc để điều trị 

Ngoài ra, có thể áp dụng một số biện pháp sau để làm giảm các triệu chứng, chẳng hạn như: ăn ít muối, uống thuốc huyết áp, điều trị kháng sinh ngăn ngừa nhiễm trùng, bổ sung rau xanh và các thực phẩm giàu khoáng chất giúp tăng sức đề kháng, tăng khả năng chống chịu bệnh tật. 

Bệnh viện ĐKQT Thu Cúc là một địa chỉ tin cậy cho các bệnh nhân mắc bệnh lý Gan mật. Rất nhiều bệnh nhân đã được chữa khỏi hoặc “lùi độ” xơ gan. Nhiều bệnh nhân điều trị thành công viêm gan B, tạo được kháng thể. Nhờ đội ngũ chuyên gia Gan mật hàng đầu luôn tận tâm, nhạy bén, cùng việc ứng dụng nhiều phương pháp chữa trị hiện đại, Bệnh viện Thu Cúc đã mở ra hi vọng được điều trị khỏi bệnh gan cho rất nhiều người bệnh. 

Nếu có nhu cầu khám và điều trị bệnh gan, vui lòng liên hệ hotline 1900558896 để được tư vấn và đặt lịch.