U nang buồng trứng là căn bệnh phụ khoa phổ biến của chị em phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Bệnh có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và chữa trị kịp thời. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu đúng về căn bệnh này để thăm khám, can thiệp và phòng ngừa hiệu quả.

Định nghĩa u nang buồng trứng? 

Phân biệt nang trứng bình thường và u nang buồng trứng
U nang buồng trứng là hiện tượng khối u lỏng phát triển bất thường trong buồng trứng

Hiện tượng khối u có chứa dịch lỏng phát triển bất thường trong buồng trứng được gọi là u nang buồng trứng. Khối u này có thể được hình thành từ các mô của buồng trứng hoặc cơ quan khác. Những đối tượng dễ mắc u nang buồng trứng thường trong độ tuổi từ 20 đến 45 tuổi, ít gặp ở phụ nữ mãn kinh. 

U nang buồng trứng có thể xuất hiện ở bên phải hoặc bên trái hoặc cả hai. Một số dạng u nang buồng trứng phổ biến hiện nay gồm: 

  • U nang nước là 1 dạng túi có dịch trong, vỏ mỏng, cuống dài. Ở mặt ngoài và mặt trong nang nổi lên các nhú nhỏ, nhú càng nhiều thì nguy cơ ung thư càng lớn.
  • U nang bì là các khối u xuất phát từ mầm tế bào, cấu trúc như lớp sừng dày nhưng ít nguy hiểm bởi đa số là u lành tính.
  • U nang nhầy là khi các khối u được chia thành nhiều thùy, kích thước lớn và có thể dính các nội tạng bao quanh. 
  • U nang noãn bọc là các nang khi trưởng thành không được phóng ra ngoài, cứ tiếp tục lớn dần gây nên hiện tượng chậm kinh. 
  • U nang hoàng thể là 1 dạng u nang buồng trứng, có thể tự tiêu biến đi sau khi hình thành và phát triển. Tuy nhiên, do rối loạn sinh lý khiến nang hoàng thể không teo đi mà phát triển bất thường, gây ra một số triệu chứng xấu cho người bệnh. 
  • U nang hoàng tuyến là dạng ít gặp nhất, do các noãn bọc bị kích thích nhưng không thể giải phóng, gây ra hiện tượng hoàng thể hóa. 

Dấu hiệu cảnh báo nguy cơ u nang buồng trứng

Đau vùng chậu thường xuyên có thể là dấu hiệu của u nang buồng trứng
Phụ nữ thường xuyên bị stress cao độ có thể dẫn đến u nang buồng trứng

Theo nghiên cứu, 90% các loại u nang buồng trứng là lành tính, 10% phát triển thành u nang ác tính. Phụ nữ ở độ tuổi tiền mãn kinh thì u nang buồng trứng có nguy cơ phát triển thành ung thư cổ tử cung cao hơn so với nữ giới trong độ tuổi sinh sản. Các khối u phát triển âm thầm, có dấu hiệu mơ hồ hoặc thậm chí không gây ra bất thường nào rồi tự biến mất. 

Một số dấu hiệu thường gặp nhất mà bạn có thể bỏ qua:

  • Đau vùng chậu, thắt lưng hoặc đùi: Khi bị u nang buồng trứng, bạn có thể gặp các cơn đau mơ hồ vùng chậu, dọc thắt lưng hoặc đùi. Điều này xảy ra do các khối u chèn ép lên các cơ quan hoặc các dây thần kinh chạy dọc sau xương chậu. 
  • Đau tức bụng dưới, đầy hơi, buồn nôn và nôn: Khi khối u lớn dần lên thì sẽ gây cảm giác chướng bụng, bụng to, có người còn sờ thấy khối u. Nếu cảm giác này diễn ra thường xuyên, bạn nên cảnh giác vì rất có thể đó là khối u ác tính, sẽ biến thành ung thư gây hoại tử và nhiễm trùng. 
  • Đi tiểu liên tục: Hiện tượng đi tiểu liên tục có thể do nhiều yếu tố gây ra, báo hiệu những nguy cơ về bàng quang, đường tiết niệu, đường huyết cao, thậm chí u nang buồng trứng. Bởi khi khối u to lên, sẽ chèn ép bàng quang khiến bạn có cảm giác đi tiểu nhiều hơn, kèm cảm giác đau buốt, bứt rứt. 
  • Đau rát khi quan hệ tình dục: Trong quá trình quan hệ tình dục, nếu bạn cảm thấy đau ở 1 bên so với bên kia thì có thể là u nang buồng trứng, do sự chèn ép của nó lên cổ tử cung. 
  • Chu kỳ kinh nguyệt bất thường vừa là biểu hiện của các bệnh phụ khoa, vừa là biểu hiện liên quan tới u nang buồng trứng. 
  • Tăng cân không rõ nguyên nhân: Nếu không phải do chế độ ăn uống, sinh hoạt mà bạn vẫn tăng cân, đi kèm với các triệu chứng trên thì bạn nên đến gặp bác sĩ để thăm khám, kiểm tra. 

Nguyên nhân gây nên u nang buồng trứng?

Phụ nữ stress thường xuyên có thể gây ra u nang buồng trứng
Phụ nữ stress thường xuyên có thể gây ra u nang buồng trứng

U nang buồng trứng có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, thường gặp nhất các vấn đề liên quan tới rối loạn nội tiết tố nữ, thay đổi hormone, bệnh lý về nội mạc tử cung, buồng trứng…

  • Rối loạn nội tiết tố nữ ở các giai đoạn sinh lý của cơ thể hoặc do các bệnh về nội tiết, phụ khoa. Nếu để lâu, có thể dẫn tới suy tuyến thượng thận. 
  • Sử dụng quá liều lượng thuốc tránh thai, đặc biệt tránh thai khẩn cấp có thể làm rối loạn hormone nữ. 
  • Chế độ ăn uống không khoa học, ít chất xơ, rau xanh hoặc quá nhiều các chất liên quan tới nội tiết tố nữ, hormone như thịt trứng, sữa.
  • Phụ nữ chịu áp lực, stress hoặc thừa cân, béo phì có thể gây u nang buồng trứng.
  • Nữ giới từng bị sảy thai hoặc các bé gái có hiện tượng dậy thì sớm.
  • Nang trứng bị dị tật, phát triển bất thường.
  • Mạch máu của nang noãn bị vỡ, chảy máu dẫn đến u nang xuất huyết.
  • Sau khi phóng noãn, thể vàng không tiêu biến.
  • Các tế bào biểu mô, nấm mô đệm phát triển bất thường.

U nang buồng trứng có nguy hiểm không?

U nang buồng trứng có thể gây biến chứng tới sức khỏe
U nang buồng trứng có thể gây biến chứng tới sức khỏe

U nang buồng trứng thường có 2 loại: U nang cơ năng và u nang thực thể. Trong đó u nang cơ năng là loại lành tính, có thể tự biến mất và không gây ra biến chứng, nguy hiểm nào cho nữ giới. Tuy nhiên, u nang thực thể thì nguy hiểm, tồn tại nhiều năm và nếu không phát hiện kịp thời, có thể gây ra biến chứng ảnh hưởng tới sức khỏe. 

Các biến chứng mà u nang buồng trứng gây ra:

  • Xoắn u nang có thể xảy ra ở bất cứ loại u nào, cả u nang cơ năng và u nang thực thể. Đó là những khối u nhỏ, có cuống dài, dễ bị xoắn. Điều này xảy ra khi quá trình chuyển máu tới buồng trứng bị ngưng trệ, u xoắn vào khiến người bệnh đau bụng dữ dội, có thể buồn nôn, choáng vì đau đớn. Khi bác sĩ thăm khám sẽ thấy khối u căng, ít di động và ấn đau nhói. 
  • Vỡ nang là biến chứng xảy ra khi áp lực trong khối u quá lớn, dẫn đến vỡ u nang. Lúc đó, bệnh nhân sẽ đột nhiên thấy đau bụng, dai dẳng ở hạ vị và hai hố chậu ấn đau. Một số trường hợp vỡ nang gây chảy máu trong khiến người bệnh bị choáng, chóng mặt. Khi bác sĩ thăm khám âm đạo thấy u dính, rất ít di động, ấn thấy đau đớn. 
  • Chèn ép các nội tạng xung quanh xảy ra muộn hơn khi khối u nang buồng trứng đã hình thành lâu và kích thước lớn. U chèn ép bàng quang gây ra đái rắt, chèn ép trực tràng gây táo bón, chèn ép niệu quản gây ứ nước bể thận… thậm chí có thể gây ung thư hóa (nang nước).

U nang buồng trứng có thai được không?

Đây là thắc mắc mà nhiều chị em hay tìm đến bệnh viện ĐKQT Thu Cúc, sợ rằng u nang buồng trứng có thể gây nguy hiểm khi mang thai hoặc thậm chí vô sinh. Trên thực tế, các bệnh nhân bị u nang cơ năng hoặc 1 bên ở thể lành tính đều có thể điều trị bình thường. Cụ thể các trường hợp mắc u nang buồng trứng và khả năng mang thai như sau:

  • Người bệnh bị u nang cơ năng dạng nhỏ thì có thể mang thai bình thường. Sau sinh, khối u sẽ tự teo đi và biến mất.
  • Người bệnh bị u nang buồng trứng một bên, kích thước lớn thì phải cắt bỏ nhưng vẫn còn 1 bên thì vẫn mang thai bình thường. 
  • Người bệnh bị u nang buồng trứng hai bên nhưng còn 1 phần nang lành, không bị cắt tách thì vẫn có khả năng mang thai nhưng tỷ lệ thụ thai sẽ thấp hơn so với người bình thường. 
  • Đối với người bệnh mắc khối u thực tế thì chỉ có những trường hợp lành tính mới có khả năng mang thai và sinh con. Còn khối u thực thể ác tính thì bắt buộc phải cắt bỏ hai bên buồng trứng để tránh di căn, nguy hiểm tới tính mạng. Khi bị cắt bỏ thì vai trò làm mẹ cũng bị mất đi. 

Cách điều trị u nang buồng trứng

Phẫu thuật nội soi để cắt bỏ u nang buồng trứng
Phẫu thuật nội soi để cắt bỏ u nang buồng trứng

Đa số trường hợp u nang buồng trứng lành tính không cần can thiệp, có thể tự tiêu biến sau một vài chu kỳ. Nếu bạn cảm thấy đau nhói, bác sĩ sẽ tư vấn các biện pháp giảm đau như massage, nghỉ ngơi nhiều, chườm nóng, vận động nhẹ nhàng... Nhưng nếu bạn cảm thấy biểu hiện rõ ràng, đau đớn thì nên đến cơ sở y tế để thăm khám và kiểm tra. 

Một số cách điều trị u nang buồng trứng đối với các trường hợp cần can thiệp như: 

  • Sử dụng thuốc làm teo, vỡ khối u hoặc các loại thực phẩm chức năng để làm cân bằng nội tiết tố nữ, thúc đẩy cơ thể sản sinh kháng thể tiêu diệt u nang. Đồng thời, bác sĩ sẽ kê cho bệnh nhân thuốc ngăn ngừa quá trình rụng trứng, hạn chế việc hình thành u mới. 
  • Phẫu thuật nội soi để bóc tách các khối u ra khỏi buồng trứng.
  • Mổ hở đối với các khối u có kích thước lớn, u bán xoắn, u xoắn vỡ, hoại tử hoặc nghi ngờ nhiễm trùng. 
  • Kết hợp phương pháp cắt bỏ khối u với quang tuyến trị liệu, hóa trị.

Phòng ngừa u nang buồng trứng ở phụ nữ

Để giảm nguy cơ u nang buồng trứng, nữ giới nên thực hiện các liệu pháp sau:

  • Dùng các thực phẩm có lợi cho sức khỏe như rau xanh, trái cây, ngũ cốc và các loại thực phẩm chứa nhiều vitamin A, C...
  • Hạn chế dùng thức ăn có nhiều dầu mỡ động vật, chất béo bão hòa, protein, chất kích thích. 
  • Uống đủ 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày
  • Kiểm tra hoạt động của tuyến giáp thường xuyên
  • Tăng cường chức năng giải độc gan cho cơ thể
  • Làm việc điều độ, nghỉ ngơi hợp lý
  • Tập thể dục để nâng cao sức đề kháng
  • Ngừng hút thuốc, dùng chất độc hại
  • Kiểm soát cân nặng của cơ thể

U nang buồng trứng là một bệnh lý thường gặp ở đa số phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, ít gây ra ung thư. Nhưng nếu khối u phát triển thành ung thư, có thể không gây ra biểu hiện gì trong giai đoạn sớm. Do đó, để tránh các trường hợp đáng tiếc xảy ra, chị em nên đi khám phụ khoa định kỳ 4 - 6 tháng/lần hoặc gặp các dấu hiệu bất thường để kịp thời phát hiện, điều trị dứt điểm. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào hãy liên hệ ngay tới tổng đài 1900 55 88 96 để được tư vấn, hỗ trợ nhanh chóng.