Nhiều bậc phụ huynh khi thấy trẻ ho nhiều thường rất sốt ruột: “con ho như quốc uống thuốc gì cho mau khỏi?”. Ho chủ yếu gồm 2 loại: ho khan và ho có đờm. Dù là ho loại nào nhưng nếu bé ho quá nhiều sẽ khiến cơ thể mệt mỏi, đau tức ngực, khó thở, đôi khi ho là biểu hiện của một số bệnh lý nguy hiểm mà bé có thể mắc phải. Vậy trẻ ho nhiều phải làm sao? Làm thế nào để sớm chấm dứt tình trạng ho dai dẳng kéo dài ở trẻ? Mời các bậc phụ huynh cùng tham khảo thông tin hữu ích dưới đây. 

Vì sao trẻ ho nhiều? 

nguyên nhân trẻ ho nhiều

Để giải đáp được thắc mắc trẻ ho nhiều phải làm sao? Trước hết bạn cần biết những nguyên nhân khiến trẻ ho nhiều:

Bệnh ho gà

Trước đây khi chưa có vắc-xin ho gà, tỷ lệ trẻ mắc bệnh ho gà khá đông, thường tập trung chủ yếu ở lứa tuổi trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và người lớn cũng vẫn có thể mắc bệnh nhưng ít hơn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây tử vong ở trẻ nhỏ. 

Ho gà là bệnh do vi khuẩn gây ra, bệnh có khả năng lây lan nhanh qua đường hô hấp. Thời gian ủ bệnh thường khoảng 5-10 ngày. 

Các biểu hiện của ho gà: trẻ ho dữ dội, ho kéo dài, cơn ho có thể dai dẳng khoảng 15-20 ngày, ho đi kèm với sốt, nôn trớ, trẻ phải gắng sức khi ho, khó thở, cơ thể tím tái sau khi ho, chậm nhịp tim,... nếu không được xử trí bé có thể bị suy hô hấp và dẫn đến tử vong. 

Viêm phổi

Đây là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới do virus hoặc vi khuẩn gây ra, nhưng chủ yếu là do vi khuẩn. Viêm phổi thường gặp ở trẻ em, chủ yếu do biến chứng từ viêm đường hô hấp trên hoặc viêm phế quản biến chứng do không được xử trí kịp thời và hiệu quả. 

Khi bị viêm phổi bé thường có biểu hiện: sốt, cảm giác ớn lạnh, run rẩy, khó thở và ho kéo dài,... Nếu không được xử trí tốt có thể gây suy hô hấp, tử vong. 

Hen phế quản

Hen phế quản hay còn gọi là hen suyễn. Đây là bệnh lý co thắt và viêm mạn tính đường hô hấp dưới gây viêm khí quản, cản trở luồng không khí dẫn tới phổi, gây triệu chứng thở rít, khó thở (suyễn). 

Các biểu hiện của hen phế quản: trẻ ho khan thành nhiều đợt, ho từng cơn tái phát, tức ngực, khó thở, thở rít, … Các tác nhân khiến cơn hen tái phát như phấn hoa, lông thú, khí thải, khói thuốc lá, .. 

Viêm đường hô hấp trên

Các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên như viêm họng, viêm VA, viêm Amidan… là nguyên nhân chủ yếu gây ho kéo dài ở trẻ em. Phần lớn các bệnh này là do virus gây bệnh, một số ít do nhiễm vi khuẩn. Khi bị viêm đường hô hấp trên trẻ thường ho kéo dài khoảng 5-7 ngày. Ngoài ho bé còn thường kèm theo một số triệu chứng như sốt, sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, đau đầu, mệt mỏi,.. nếu không được xử trí hiệu quả bệnh dễ biến chứng gây viêm đường hô hấp dưới như viêm phế quản, viêm phổi. 

Trào ngược dạ dày - thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản thường gặp ở trẻ sơ sinh là loại trào ngược dạ dày thực quản sinh lý nên thường không gây ho. Nhưng trào ngược dạ dày thực quản bệnh lý là nguyên nhân phổ biến gây ho mạn tính (ho kéo dài) ở cả trẻ em và người lớn. Ho tăng lên khi trẻ nằm xuống, trẻ thường bị trào ngược (nôn) sau khi ăn được khoảng 30-60 phút, khi thay đổi tư thế hoặc trong bữa ăn do cơ thắt dưới thực quản mở ra và thường kèm theo cảm giác ợ nóng (ợ hơi và nóng rát cổ họng). 

Dị vật đường thở

Trẻ mắc dị vật đường thở, sẽ có biểu hiện ho sặc sụa, có cơn ngạt thở, tím tái, chảy nước mắt nước mũi, vã mồ hôi,... cần lấy dị vật ra khỏi cơ thể bé sớm. Trong nhiều trường hợp dị vật nhỏ bị bỏ quên ở đường thở, có thể khiến trẻ bị ho kéo dài và gây tái phát viêm phổi. 

Một số nguyên nhân khác

Lạm dụng xịt rửa mũi nhiều khiến niêm mạc mũi bị sưng nề, khi bị kích thích gây xung huyết, chảy dịch sau họng và gây ho kéo dài ở trẻ.

Không khí lạnh, thời tiết hanh khô và môi trường không được sạch sẽ kích thích sự phát triển của nấm mốc, vi khuẩn có thể khiến trẻ ho nhiều,.. 

Trẻ ho nhiều gây những hậu quả nguy hiểm gì? 

Có khoảng 1/3 trẻ nhỏ có biểu hiện ho, khò khè trước 3 tuổi

Ho là một phản xạ tốt giúp đẩy đờm rãi ra khỏi cơ thể trẻ. Tuy nhiên ho cũng là biểu hiện của bệnh viêm đường hô hấp trên như:

Ho là phản xạ huy động tất cả các cơ ở phổi, ở ngực và trung tâm não của bé cũng chỉ huy việc ho. Vì vậy đừng để con bạn HO, KHÒ KHÈ quá lâu bé sẽ cảm thấy mệt.

Hơn nữa, nếu dịch không hết bé càng phải ho nhiều, ho theo cơn, khiến dịch không được thoát ra còn có thể bị đẩy xuống cơ quan hô hấp phía dưới, gây ra các bệnh viêm đường hô hấp dưới như: 

  • Viêm tiểu phế quản
  • Viêm phế quản
  • Viêm phổi

Khi này bệnh sẽ tiến triển nặng, kéo dài thời gian điều trị, phải sử dụng thuốc kháng sinh là điều khó tránh khỏi.

Các bệnh lý viêm đường hô hấp ở trẻ thường có diễn biến nhanh, nếu không được điều trị sớm, dễ thể dẫn đến viêm đường hô hấp dưới. Vì vậy, việc nhận biết các biểu hiện viêm đường hô hấp của trẻ  khi “mới chờm” là điều rất quan trọng: giúp con “cắt giảm” cơn ho, điều trị dứt điểm nguyên nhân gây ho, khò khè, hạn chế sử dụng thuốc kháng sinh trong giai đoạn sau của bệnh. 

Trẻ ho nhiều phải làm sao? 

Nếu thấy trẻ có các biểu hiện: 

  • Ho (thúng thắng hoặc theo cơn, ho dai dẳng kéo dài) 
  • Sốt (có thể sốt hoặc không)
  • Khò khè kéo dài
  • Chảy nước mũi

Phụ huynh nên cho bé đến khám tại cơ sở y tế uy tín có chuyên khoa nhi, để bác sĩ kiểm tra và điều trị tốt nhất cho con.

Tại sao không nên vội dùng thuốc “cắt cơn ho” cho trẻ? 

Thuốc cắt cơn ho gây ức chế lên thần kinh trung ương làm mất phản xạ ho, thường được sử dụng cho những trường hợp ho khan. Thuốc tác động có tác dụng cắt cơn ho tức thời nhưng do làm quánh đờm và mất phản xạ tống đờm ra khỏi đường thở nên thuốc sẽ làm cho triệu chứng ho nặng lên nếu sử dụng không đúng mục đích.  

Nếu điều trị đúng nguyên nhân, ho có thể chấm dứt mà không cần phải dùng thuốc ức chế phản xạ ho vì chúng có nhiều phản ứng phụ.

Một số loại thuốc ho phối hợp khi uống có thể làm trẻ bị kích thích, khó ngủ và có phản ứng co cứng bắp thịt. Một số trường hợp quá liều còn dẫn đến vấn đề về tim mạch và các tác dụng phụ nguy hiểm khác. Nếu sử dụng lâu dài có thể gây tăng nhịp tim, tăng huyết áp, kích thích thần kinh, xáo trộn thị giác.

Vì vậy, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng ho và có chỉ định điều trị cụ thể tác động lên nguyên nhân gây ho chứ không đơn thuần là “cắt cơn ho” tạm thời. Bởi ho không “xấu”, ho còn là một phản xạ bảo vệ phổi để tống đờm rãi và những vật lạ ra khỏi đường thở nên bác sĩ thường chỉ điều trị nguyên nhân gây ho mà không cắt cơn ho trừ những triệu chứng ho quá nhiều ảnh hưởng nặng nề tới sinh hoạt, sức khỏe của trẻ. 

Nếu thấy trẻ ho dai dẳng kéo dài, phụ huynh không nên chủ quan tự mua thuốc về điều trị cho con, đặc biệt là thuốc kháng sinh và thuốc cắt giảm cơn ho, điều này không những không dứt cơn ho mà còn làm cho tình trạng bệnh của trẻ nặng thêm. Hãy cho con đi khám với bác sĩ chuyên khoa nhi để tìm ra nguyên nhân gây ho kéo dài và có biện pháp xử trí tốt nhất cho con. 

Phụ huynh cần tư vấn hoặc muốn đặt lịch khám cho bé tại Chuyên khoa nhi Thu Cúc, bạn vui lòng liên hệ tổng đài 1900558896 hoặc hotline 0904970909 để được hỗ trợ tốt nhất.