Sốt siêu vi còn có tên gọi khác là sốt virus. Khi bị sốt siêu vi cơ thể trẻ có thể sốt cao đột ngột lên tới 39-40 độ C, điều này khiến nhiều bậc phụ huynh lo lắng, thậm chí “vội” sử dụng thuốc kháng sinh cho con với mong muốn mau chóng cắt cơn sốt và nhanh khỏi bệnh. Tuy nhiên, việc cho con uống thuốc kháng sinh khi bé bị sốt siêu vi việc làm này có thể “sai một ly đi một dặm” khiến bé đối mặt với nhiều nguy hiểm. 

Có hơn 200 chủng siêu vi được phân lập và có thể gây bệnh cho bé vào mùa nóng.
Có hơn 200 chủng siêu vi được phân lập và có thể gây bệnh cho bé vào mùa nóng

Sốt siêu vi là gì? 

Sốt siêu vi còn gọi là sốt virus. Đây là tình trạng trẻ bị nhiễm virus có hại gây triệu chứng sốt. Do vậy sốt siêu vi nguyên nhân là do virus gây ra chứ không phải do vi khuẩn. Các loại virus gây bệnh có nhiều loại, thường gặp nhiều nhất là virus cúm A (H1N1, H5N1, H7N9,...), rotavirus, sởi, quai bị,...

Nguồn lây nhiễm siêu vi có thể do trẻ tiếp xúc lây từ người nhiễm bệnh (người lớn hoặc trẻ nhỏ mắc bệnh), tiếp xúc với đồ ăn, nước uống, vật dụng chứa virus gây bệnh, vệ sinh không sạch sẽ,... đều là các nguồn gây bệnh.

Dấu hiệu trẻ bị sốt siêu vi

Khi bị sốt siêu vi cơ thể trẻ có thể sốt cao đột ngột lên tới 39-40 độ C, cơ thể nổi ban
Khi bị sốt siêu vi cơ thể trẻ có thể sốt cao đột ngột lên tới 39-40 độ C, cơ thể nổi ban

Sốt cao đột ngột 39-40 độ C: khi bị sốt siêu vi (sốt virus) trẻ thường có biểu hiện sốt cao đột ngột 39-40 độ C, thậm chí có bé sốt tới 41 độ C. Sau khi sử dụng thuốc hạ sốt trẻ chơi bình thường nhưng khi hết thuốc hạ sốt bé lại tiếp tục sốt. Sốt kéo dài lâu cắt cơn sốt. Có những bé sốt cao cơ địa co giật dễ bị co giật, có thể dẫn tới suy hô hấp, thiếu oxy não nếu không được xử trí kịp thời. 

Đau nhức toàn thân: đau đầu, tê mỏi các bắp tay, bắp chân, trẻ kêu đau khắp mình mẩy, trẻ nhỏ thường hay quấy khóc, khó chịu. 

Ho, hắt hơi, chảy nước mũi, nôn trớ: trẻ ho, hắt hơi, chảy nước mũi, họng có thể đỏ,... biểu hiện dấu hiệu của viêm long đường hô hấp. Nhiều bé nôn sau khi ăn. 

Rối loạn tiêu hóa: nếu là do siêu vi đường tiêu hóa (virus đường ruột) trẻ có thể bị sốt kèm tiêu chảy, đi ngoài phân lỏng, thường phân không có máu, trong phân có thể có chất nhầy. 

Phát ban: trẻ bị sốt siêu vi (sốt virus) có biểu hiện nổi ban, phát ban khu trú ở vùng mặt, tay, chân. Ban thường nổi sau khoảng 2-3 ngày sau sốt, khi xuất hiện ban trẻ sẽ đỡ sốt hơn.

Viêm kết mạc mắt, viêm hạch: kết mạc mắt của trẻ có thể đỏ, có ghèn, chảy nước mắt đây là biểu hiện của viêm kết mạc mắt. Một số trẻ có biểu hiện sưng hạch vùng đầu, mặt, cổ sau tai, gáy, kích thước thường nhỏ. Nếu sưng vùng ngay trước tai ở khu vực tuyến nước bọt có thể nghi ngờ trẻ mắc bệnh quai bị. 

Biến chứng nếu trẻ bị sốt siêu vi không được xử trí kịp thời

Nếu không được xử trí kịp thời trẻ có thể bị sốt cao, mất nước trầm trọng ảnh hưởng nhiều chức năng khác của cơ thể. 

Virus kéo dài không được xử trí kịp thời có thể lây lan sang các cơ quan khác, kèm theo nguy cơ gây bội nhiễm vi khuẩn, lại kéo theo một vòng luẩn quẩn các bệnh viêm họng, viêm tai giữa, viêm amidan, vi phế quản, viêm phổi, nhiễm trùng tiểu, … Nhiều trường hợp trẻ bị nhiễm virus cúm như H1N1, H5N1 không được xử trí kịp thời diễn biến xấu gây suy hô hấp và thậm chí tử vong. 

Những SAI LẦM khi xử trí sốt siêu vi ở trẻ em

Cho con uống thuốc hạ sốt quá sớm, liều gần nhau

Phần lớn trẻ bị sốt siêu vi thường sốt cao 39-40 độ C nhưng cũng có không ít bé chỉ sốt 38-38,5 độ C. Vì vậy phụ huynh vội cho con uống thuốc hạ sốt khi bé sốt dưới 38,5 độ C là chưa cần thiết. Vì thực chất khi bị virus (siêu vi) tấn công, cơ thể bé sẽ tự sản sinh ra kháng thể để chống lại “chiến đấu” với siêu vi và biểu hiện ra bên ngoài bằng biểu hiện sốt. 

Chỉ nên cho trẻ dùng thuốc hạ sốt khi cơ thể bé sốt từ 38,5 độ C trở lên. Nên dùng hạ sốt loại paracetamol với liều lượng phù hợp 10-15mg/kg cân nặng, không nên dùng ibuprofen hoặc aspirin khi bé sốt chưa rõ nguyên nhân vì thuốc có thể gây tác dụng nguy hiểm trong trường hợp trẻ bị sốt xuất huyết (chảy máu ồ ạt, khó cầm được máu nhất là xuất huyết đường tiêu hóa, nguy hiểm đến tính mạng của trẻ).

Liều thuốc hạ sốt phải uống cách nhau 4-6 tiếng 1 lần. Không vì thấy bé không hạ sốt mà tự ý tăng liều hoặc giảm liều hay cho bé uống thuốc với thời gian gần nhau, vì điều này có thể khiến bé bị ngộ độc thuốc gây nguy hiểm đến tính mạng của con. Với những trẻ có cơ địa co giật có thể sử dụng thuốc hạ sốt paracetamol khi ở thân nhiệt con ở 38 hoặc 38,5 độ C, để phòng ngừa bé sốt co giật. 

Tự ý cho bé uống thuốc kháng sinh

cho con uống thuốc kháng sinh khi bé bị sốt siêu vi việc làm này có thể “sai một ly đi một dặm” khiến bé đối mặt với nhiều nguy hiểm. 
Cho con uống thuốc kháng sinh khi bé bị sốt siêu vi việc làm này có thể “sai một ly đi một dặm” khiến bé đối mặt với nhiều nguy hiểm. 

Suốt ngày “ra rả”: Thuốc kháng sinh chỉ được sử dụng để điều trị vi khuẩn, không có tác dụng với virus. Những trường hợp nhiễm virus nhưng có bội nhiễm vi khuẩn thì các bác sĩ mới chỉ định dùng thuốc kháng sinh. Không phải tự nhiên mà các bác sĩ lại hạn chế sử dụng thuốc kháng sinh cho con vì nếu dùng sai cách nó có thể “cắt đứt tay” con bạn (vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh khi đó sẽ không có loại thuốc nào có thể tiêu diệt, chỉ còn trông chờ vào hệ miễn dịch và sức đề kháng của con, điều này sẽ rất rủi ro nếu không may cơ thể bé bị ốm ngay tại thời điểm đó hoặc những trẻ bị suy giảm miễn dịch lại càng lo).

Theo thống kê có hơn 70% các bệnh lý về đường hô hấp ở trẻ em là do virus gây ra, không phải do vi khuẩn. Do đó nếu thấy bé bị sốt thì hãy chỉ nên cân nhắc cho con uống thuốc hạ sốt, đừng tùy tiện “vội” dùng thuốc kháng sinh cho con. Bởi có dùng thuốc kháng sinh phòng trong trường hợp bé bị sốt virus cũng không được, uống kháng sinh cũng không làm bé mau mỏi nếu con bị sốt virus, lại còn gây tình trạng kháng thuốc nguy hiểm cho con. Vì vậy: ba mẹ tuyệt đối không được lạm dụng thuốc kháng sinh mà hãy trao quyền quyết định này cho bác sĩ có kinh nghiệm. 

Kiêng không tắm

Khi bị sốt siêu vi cơ thể bé ra nhiều mồ hôi đây là môi trường thích hợp cho sự phát triển của vi khuẩn trên da, nấm da. Việc không tắm chỉ làm cho con thêm ngứa, da trẻ dễ bị viêm nhiễm vi khuẩn, virus, nấm da. Cơ thể bé vừa phải chống chọi với các virus bên trong lại phải chống chọi với virus, vi khuẩn, nấm da bên ngoài đang “nhăm nhe” gây bệnh. Vì vậy trẻ bị sốt virus cần tắm rửa như thường, để cơ thể bé sạch sẽ, con thoải mái, hạn chế nhiễm khuẩn da. Việc tắm rửa sạch sẽ cùng có thể giúp bé hạ bớt nhiệt độ cơ thể khi bị sốt, giúp con thoải mái hơn.

Khi tắm nên tắm nước ấm, lau các vị trí cổ, nách, bẹn và giữ gìn chân, tay, cơ thể bé sạch sẽ, mặc quần áo thoáng mát cho con. 

Sốt siêu vi bao lâu thì khỏi?

Trẻ bị sốt siêu vi có thể tự khỏi sau 1-2 tuần, những trường hợp nặng nhưng nếu được nhập viện trẻ có thể khỏi sau 5-7 ngày mà không để lại biến chứng nguy hiểm. 

Sốt virus hiện chưa có thuốc điều trị, chủ yếu là điều trị triệu chứng. Cách chăm sóc đóng một vai trò rất quan trọng giúp con mau khỏi. 

Cách xử trí trẻ bị sốt siêu vi đúng cách

Trẻ bị sốt siêu vi có thể khỏi sau 5-7 ngày mà không để lại biến chứng nguy hiểm nếu được xử trí kịp thời, chắm sóc đúng cách
Trẻ bị sốt siêu vi có thể khỏi sau 5-7 ngày mà không để lại biến chứng nguy hiểm nếu được xử trí kịp thời, chắm sóc đúng cách

Theo dõi thân nhiệt của trẻ, khi con sốt > 38,5 độ C nên sử dụng thuốc hạ sốt, thường dùng là paracetamol với liều 10 – 20 mg/kg thể trọng, cách mỗi 4 – 6 tiếng dùng một lần.

Vệ sinh thân thể và tay chân cho con sạch sẽ. Mặc quần áo thoáng mát.

Cho bé uống nhiều nước, nếu bé còn bú mẹ tăng cường cho con bú. 

Bổ sung dinh dưỡng, ăn uống đầy đủ, không kiêng khem quá mức (nhiều mẹ thấy trẻ sốt chỉ dám con ăn cháo loãng, kiêng đồ tanh, đồ ăn nhiều đạm như thịt,.. là không đúng, điều này khiến sức đề kháng của bé bị kém do không được bổ sung đủ dinh dưỡng con yếu thì bệnh lâu khỏi).

Có thể bổ sung vitamin C giúp tăng sức đề kháng cho bé bằng cách cho con ăn hoa quả, rau xanh, uống sinh tố hoặc nước ép hoa quả,..

Tuyệt đối:

  • Không tự ý truyền dịch
  • Không vội sử dụng thuốc kháng sinh
  • Không dùng thuốc hạ sốt ibuprofen hay aspirin khi con sốt chưa rõ nguyên nhân

Nếu mẹ thấy bé sốt cao không đáp ứng với thuốc hạ sốt, sốt âm ỉ nhiều ngày hoặc sốt kèm xuất hiện co giật, đau đầu liên tục, buồn nôn thì cần nhanh chóng đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa nhi để bác sĩ thăm khám, chẩn đoán đúng nguyên nhân và có biện pháp xử trí đúng cách.

Chuyên khoa Nhi Thu Cúc - Địa chỉ uy tín được nhiều bậc phụ huynh tin tưởng và lựa chọn thăm khám sức khỏe cho bé yêu:

Bác sĩ nhi hơn 30 năm kinh nghiệm + KHÁM TẬN TÌNH + HẠN CHẾ KHÁNG SINH + Phí khám hợp lý + Hệ thống trang thiết bị tân tiến + Không gian sang trọng + Làm việc tất cả các ngày trong tuần. 

Phụ huynh cần tư vấn hoặc muốn đặt lịch khám cho con tại Thu Cúc, xin vui lòng liên hệ tổng đài 1900558896 hoặc hotline 0904970909 để được hỗ trợ tốt nhất.