Tiền sản giật là 1 trong biến chứng thai sản mà nhiều mẹ bầu thường lo lắng, sợ hãi bởi nó có thể gây nguy hiểm tới tính mạng của bản thân và thai nhi. Do đó, việc nhận biết các dấu hiệu sớm của tiền sản giật là vô cùng quan trọng, để có thể can thiệp kịp thời, đảm bảo an toàn cho mẹ và con. Hãy cùng tìm hiểu các thông tin chi tiết về tiền sản giật trong bài viết dưới đây. 

Tiền sản giật là gì?

tien-san-giat-xay-ra-3-thang-cuoi-thai-ky
Tiền sản giật thường xảy ra ở 3 tháng cuối của thai kỳ

Tiền sản giật là một hội chứng bệnh lý thai nghén toàn thân, thường xảy ra trong 3 tháng cuối của thai kỳ, được biết tới với những triệu chứng phổ biến: Tăng huyết áp, protein niệu và phù. 

Tiền sản giật sẽ là tiền đề cho cơn sản giật sau này. Tùy mức độ nặng nhẹ của cơn sản giật mà diễn biến của nó có thể vài giờ, vài ngày, vài tuần hoặc chỉ thoáng qua. 

Nguyên nhân gây nên tiền sản giật

Tiền sản giật xuất phát từ nhiều nguyên nhân, tuy nhiên có 1 số yếu tố sau sẽ góp phần gia tăng sự phát triển của bệnh lý: 

  • Thai phụ bị 1 số chứng rối loạn sức khỏe như máu khó đông, tiền sử bệnh tiểu đường, thận hoặc bệnh tự miễn
  • Gia đình có người bị tiền sử tiền sản giật
  • Béo phì, thừa cân trong thai kỳ
  • Đa thai, thai to
  • Thiếu máu cục bộ tử cung - nhau thai
  • Sinh con trên 35 tuổi

Dấu hiệu nhận biết tiền sản giật

dau-hieu-nhan-biet-tien-san-giat
Dấu hiệu nhận biết sớm tiền sản giật thể hiện ở việc tăng cân cao huyết áp và phù

Tăng huyết áp

Đây là 1 trong những dấu hiệu hay gặp nhất của tiền sản giật, có các chỉ số như sau:

  • Huyết áp tối đa 140mmHg và/ hoặc huyết áp tối thiểu ≥ 90mmHg. Lưu ý, đo 2 lần cách nhau ít nhất 4 giờ khi mẹ bầu nghỉ ngơi, xảy ra trên 20 tuần tuổi thai mà trước đó phụ nữ có huyết áp bình thường. 
  • Những phụ nữ có huyết áp tối đa tăng hơn 30mmHg hoặc tối thiểu tăng hơn 15mmHg so với huyết áp trước khi mang thai. Đối tượng này có thể xuất hiện tiền sản giật nên cần được chăm sóc đặc biệt. 
  • Huyết áp càng cao thì nguy cơ tiền sản giật càng nặng
  • Huyết áp tâm thu  ≥ 160mHg hoặc huyết áp tâm trương ≥ 110mmHg thì phải sử dụng thuốc hạ áp kịp thời không ảnh hưởng tới sức khỏe hai mẹ con. 

Lưu ý thêm: Nếu mẹ sau sinh 6 tuần còn huyết áp cao thì có nguy cơ trở thành tăng huyết áp mãn tính. Lúc này, mẹ cần khám chuyên khoa tim mạch của cơ sở y tế, bệnh viện để được chẩn đoán, điều trị kịp thời. .

Protein niệu

Protein niệu dương tính là chỉ số thường thấy khi mẹ bầu bị tiền sản giật. Chỉ số này có thể thay đổi nhiều trong vòng 24 giờ nên cần xét nghiệm sớm, không để qua ngày. Khi xét nghiệm nước tiểu, chỉ số protein niệu dương tính lớn hơn 0,3g/l/24 giờ hoặc trên 0,5g/l/mẫu nước tiểu lấy ngẫu nhiên sẽ báo hiệu nguy cơ tiền sản giật. 

Phù

Biểu hiện khi mẹ bầu bị tiền sản giật được thể hiện ở việc phù người. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa phù sinh lý và phù bệnh lý như sau:

  • Phù sinh lý thường gặp ở sản phụ trong 3 tháng cuối thai kỳ, chỉ phù nhẹ ở chân, thường phù về chiều. Khi kê chân cao thì sẽ hết. 
  • Phù bệnh lý là phù toàn thân, dù kê chân cao cũng không hết và bất kỳ thời gian nào cũng phù. Nếu bệnh diễn biến nặng có thể gây tràn dịch đa màng, phù não. 

Để phát hiện phù bệnh lý, mẹ có thể ấn trên nền cứng, kèm theo biểu hiện tăng cân nhanh, nhiều trên 500g/tuần hoặc 2,25kg/tháng. 

Triệu chứng kèm theo, thể hiện tiền sản giật nặng

Những dấu hiệu chứng tỏ bệnh lý tiền sản giật của mẹ bầu đang gia tăng: 

  • Da xanh, niêm mạc nhợt, hay mệt mỏi, khó thở
  • Buồn nôn, đau thượng vị, hạ sườn phải
  • Đau vùng chẩm, uống thuốc giảm đau không đỡ
  • Hoa mắt, chóng mặt, thị lực suy yếu
  • Có hiện tượng tràn dịch đa màng bụng, tim, phổi

Biến chứng tiền sản giật

bien-chung-tien-san-giat
Tiền sản giật gây ra những tổn thương về tim mạch, huyết áp, não

Hạn chế tăng trưởng của thai nhi

Tiền sản giật sẽ ảnh hưởng tới quá trình chuyển máu tới nhau thai, tăng nguy cơ thai nhi chậm phát triển trong tử cung trên hơn 50%. Nếu nhau thai không nhận đủ máu, bào thai có thể khả năng thiếu máu, oxy và chất dinh dưỡng. Điều này sẽ gây ra tình trạng thai suy dinh dưỡng, nhẹ cân, sinh non, thậm chí thai chết lưu trong tử cung (nếu không kịp thời xử lý).

Sinh non

Biến chứng tiền sản giật gây ra với mẹ bầu là vô cùng nghiêm trọng. Theo thống kê, mẹ bị tiền sản giật nặng có khả năng sinh non tới 40%. Lúc này, các bác sĩ sẽ chỉ định mổ sớm để cứu tính mạng sản phụ và em bé. Tuy nhiên, sinh non có thể ảnh hưởng tới hệ hô hấp cũng như các chức năng khác trẻ. 

Nhau thai bong non

Tiền sản giật làm tăng nguy cơ bị vỡ nhau thai, khiến nhau tách sớm khỏi tử cung trước khi sinh. Trường hợp tách đột ngột, có thể gây chảy máu nặng, đe dọa sức khỏe của sản phụ và em bé.

Biến chứng sản khoa HELLP

HELLP là một hội chứng rối loạn máu và gan, có khả năng đe dọa sinh mạng mẹ bầu trong thai kỳ. Bệnh thường gắn với tiền sản giật, chỉ xảy ra từ 5 - 8% thai phụ, thường xuất hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ. 

Sản giật

Khi tiền sản giật không được kiểm soát, có thể gây ra những cơn co giật mà không báo trước. Do sản giật gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho cả mẹ và bé nên lúc này, mẹ nên tuân theo chỉ định của bác sĩ. 

Tổn thương cơ quan khác

Tiền sản giật có thể gây tổn thương thận, gan, phổi, mắt, tim, não… của thai phụ. Tùy mức độ nghiêm trọng mà sẽ ảnh hưởng tới số lượng các cơ quan khác. 

Điều trị tiền sản giật

Tiền sản giật nhẹ

Với trường hợp mẹ bị tiền sản giật nhẹ, thai nhi còn non tháng thì thai phụ có thể tự theo dõi tại nhà theo hướng dẫn của các bác sĩ như sau:

  • Đo huyết áp tại nhà 2 lần/ngày vào sáng và chiều, ghi chép lại các thông số, cũng như theo dõi các chỉ số cân nặng, thai máy. Lúc này, mẹ nên nghỉ ngơi nhiều, tránh làm việc quá sức. 
  • Tái khám 1 tuần/lần tại bệnh viện để thực hiện các xét nghiệm, huyết đồ. chức năng gan, thận, công thức máu, tổng phân tích nước tiểu, đo monitoring, siêu âm thai Doppler…
  • Theo dõi sự thay đổi của cơ thể để xác định các dấu hiệu nặng, cần tái khám như: nhức đầu, hoa mắt, mắt mờ, thai máy yếu, huyết áp tăng cao, nước tiểu có màu đậm...

Tiền sản giật nặng

Khi mẹ mắc tiền sản giật nặng, bác sĩ sẽ chỉ đình sử dụng thuốc để hạ huyết áp hoặc ngừa co giật cũng như đánh giá mức độ trưởng thành của thai. Nếu trong trường hợp thai chưa đủ trưởng thành, bác sĩ sẽ sử dụng corticoid để giúp giúp phổi thai nhi hoạt động tốt hơn. Trong trường hợp diễn biến sản giật nhanh, bác sĩ sẽ vừa hồi sức vừa cắt cơn co giật, đồng thời lấy thai nhi ra ngay để cứu hai mẹ con. 

Phòng ngừa tiền sản giật trong thai kỳ

phong-tranh-tien-san-giat
Phòng tránh tiền sản giật bằng cách theo dõi huyết áp và khám thai định kỳ

Để phòng tránh tiền sản giật trong thai kỳ, mẹ bầu cần chủ động phòng tránh, tránh những biến chứng nguy hiểm sức khỏe. 

Khám thai định kỳ

Mẹ bầu cần tuân thủ lịch hẹn khám thai định kỳ để có thể đo huyết áp, làm các xét nghiệm protein trong nước tiểu nhằm đánh giá tình trạng tiền sản giật kịp thời. Đối với những chị em có nguy cơ tiền sản giật cao như bệnh thận, đái tháo đường, di truyền hay tiền sử tiền sản giật thì cần trao đổi trước với bác sĩ để được tư vấn, theo dõi kỹ lưỡng. 

Theo dõi các dấu hiệu

Để thai kỳ diễn ra thuận lợi, mẹ bầu cần chú ý tới các dấu hiệu tiền sản giật để có thể tới khám thai kịp thời, tránh để lại những hậu quả nghiêm trọng tới tính mạng, sức khỏe mẹ và bé. 

Điều chỉnh chế độ ăn uống và nghỉ ngơi

Trong thời gian mang bầu, chị em cần lưu ý tới chế độ ăn uống khoa học, sinh hoạt lành mạnh, nghỉ ngơi điều độ. Chế động ăn của mẹ nền đầy đủ các chất dinh dưỡng như Protein, canxi, vitamin C, vitamin C, vitamin, Magie, Acid Folic. Bên cạnh đó, mẹ bầu cần chú ý tới cân nặng, để tránh tình trạng béo phì, thừa cân. Ngoài ra, mẹ bầu nên vận động nhẹ nhàng, có chế độ làm việc khoa học, nghỉ ngơi điều độ cùng 1 tinh thần thoải mái để thai kỳ thuận lợi. 

Tiền sản giật là bệnh lý đáng sợ mà nhiều bà bầu muốn tránh bởi hậu quả của nó rất nghiêm trọng, ảnh hưởng tới sức sản phụ và thai nhi. Do đó, ngay từ những tháng đầu tiên của thai kỳ, mẹ nên thực hiện các xét nghiệm tầm soát tiền sản giật đẻ chủ động phòng ngừa, điều trị. Ngoài ra, trong tam cá nguyệt cuối của thai kỳ, mẹ cũng cần chú ý đến những triệu chứng bất thường của tiền sản giật để khám thai thường xuyên. 

Để bảo vệ sức khỏe của mẹ bầu và thai nhi, bệnh viện ĐKQT Thu Cúc đã cung cấp dịch vụ thai sản trọn gói ngay từ 8 tuần để giúp theo dõi thai kỳ, sớm phát hiện các dấu hiệu bất thường và điều trị kịp thời. Ngoài ra, bệnh viện bổ sung thêm gói xét nghiệm tầm soát tai biến thai sản trong gói thai sản trọn gói, bao gồm tiền sản giật, tăng huyết áp, mỡ máu và các rối loạn chuyển hóa của mẹ khi mang thai để giúp mẹ an tâm, vượt cạn an toàn. 

Nếu bạn quan tâm tới dịch vụ thai sản trọn gói hay thăm khám sức khỏe thai kỳ thì vui lòng liên hệ Hotline  1900 55 88 96 để được các chuyên gia bệnh viện ĐKQT Thu Cúc hỗ trợ nhanh chóng.