Viêm tai giữa là một bệnh lý Tai mũi họng không còn xa lạ với nhiều người. Bệnh thường xảy ra ở trẻ em và gây rất nhiều khó chịu cho người bệnh, dễ biến chứng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Sau đây là tất tần tật những điều cần biết về viêm tai giữa giúp phòng tránh và chữa bệnh một cách hiệu quả.

Cấu tạo và chức năng của tai giữa

Cấu tạo của tai gồm 3 phần: tai trong, tai giữa, tai ngoài. Trong đó tai giữa gồm màng nhĩ, hòm nhĩ, vòi nhĩ. Nằm ngay đằng sau màng nhĩ, tai giữa có nhiệm vụ chính đó là truyền âm thanh từ ngoài vào bên trong tai. 

Màng nhĩ: màng mỏng hình bầu dục, hơi lõm ở giữa, màu trong mờ, trắng sáng hay hơi xám, có thể nhìn xuyên qua được.

Hòm nhĩ: là một hốc xương gồ ghề nằm trong xương thái dương, chứa các chuỗi xương thính giác bao gồm xương búa, xương đe, và xương bàn đạp. Đây chính là bộ phận có nhiệm vụ dẫn truyền xung động âm thanh từ màng nhĩ vào tai trong.

Vòi nhĩ (vòi Eustache): có tác dụng cân bằng áp lực của hòm tai với tai ngoài nhờ hoạt động đóng, mở ra khi nuốt hoặc ngáp. Vòi nhĩ có cấu tạo 1/3 phía trên bởi xương, ⅔ phía dưới bởi sụn. 

Viêm tai giữa là một trong những bệnh lý tai mũi họng rất phổ biến
Viêm tai giữa là một trong những bệnh lý tai mũi họng rất phổ biến

Viêm tai giữa là gì?

Viêm tai giữa là hiện tượng tai giữa xuất hiện viêm nhiễm do vi khuẩn sinh sôi bên trong tai hoặc tấn công từ bên ngoài. 

Có hai dạng chính là viêm tai giữa cấp tính và viêm tai giữa mạn tính.

- Viêm tai giữa cấp là viêm nhiễm khởi phát đột ngột, thời gian ngắn. Bệnh viêm tai giữa cấp tính thường xuất hiện ở trẻ em hơn đặc biệt ở trẻ em từ 6 – 36 tháng tuổi. 

- Viêm tai mạn tính là tình trạng tai chảy mủ trong hơn ba tháng. Bệnh thường không có các triệu chứng cơ năng rõ ràng, đôi khi người bệnh chỉ có cảm giác đầy nặng tai.

Nguyên nhân của viêm tai giữa

Viêm tai giữa là bệnh lý có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, từ những bé sơ sinh cho tới người trưởng thành. Tuy nhiên tỷ lệ trẻ em mắc bệnh này chiếm tới 80%.

Nguyên nhân viêm tai giữa rất đa dạng:

- Do cấu trúc tai của trẻ chưa hoàn thiện: Vòi nhĩ ngắn, hẹp nằm ngang khiến các chất dịch từ mũi, họng hoặc sữa có thể chảy lên tai gây viêm nhiễm. Nếu không được vệ sinh thường xuyên và đúng cách, trẻ rất dễ bị viêm tai giữa. 

- Do các bệnh đường hô hấp trên: Ở những trẻ bị các bệnh hô hấp trên như viêm amidan, viêm họng, viêm mũi, viêm VA,...thì các chất dịch có thể ứ tắc ở vòi nhĩ. Vi khuẩn, virus từ mũi, họng tấn công lên tai cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến trẻ em dễ mắc bệnh viêm tai giữa. 

- Do môi trường ô nhiễm: môi trường sống hoặc làm việc ô nhiễm, nhiều khói bụi khiến vi khuẩn và nhiều tác nhân gây bệnh có thể tấn công, gây viêm nhiễm ở tai giữa.

- Do chấn thương: điều này thường xảy ra ở người trường thành. Nhiều người có thói quen chọc ngoáy, lấy ráy tai bằng vật nhọn khiến tai bị tổn thương. Đây là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi và phát triển.

- Do nằm, ngủ sai tư thế: Trẻ em hay nằm khi bú bình có nguy cơ bị viêm tai giữa cao hơn. Hay nằm ngửa, tai bị úp xuống giường cũng khiến vi khuẩn lây lan, cản trở quá trình lưu thông khí trong tai với với môi trường xung quanh.

- Do thay đổi thời tiết: Thời tiết thay đổi khiến cơ thể giảm sức đề kháng, các loại vi khuẩn có điều kiện tấn công mạnh mẽ hơn. 

- Do viêm tai giữa cấp không được điều trị kịp thời: Ở người lớn, viêm tai giữa thường tồn tại ở dạng mạn tính, do mắc bệnh này khi còn nhỏ nhưng không được điều trị kịp thời. 

Bệnh viêm tai giữa có nguy hiểm không?

Bệnh viêm tai giữa thường không gây nguy hiểm ngay đến tính mạng nhưng gây ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống của người bệnh.

Tùy theo giai đoạn và mức độ của bệnh và cơ địa của từng trẻ mà viêm tai giữa có thể biểu hiện khác nhau. Cụ thể:

- Trẻ nhỏ thường là sốt cao 39 - 40 độ C, bỏ bú, ăn kém, nôn trớ, co giật kèm theo đi ngoài lỏng, nhiều lần

- Có dịch hoặc mủ chảy ra từ tai 

- Dịch hoặc mủ đã khô đóng vảy xung quanh tai

- Trẻ nhỏ thường lắc đầu, kéo tai, lấy tay dụi vào tai, quấy khóc khi được đặt nằm xuống 

- Trẻ lớn hơn sẽ kêu đau tai

- Cảm thấy như có dị vật trong tai

- Ù tai, nghe kém, thậm chí không phản ứng với âm thanh

- Mất thăng bằng, nghiêng đầu sang một bên

Nếu không được điều trị bệnh dứt điểm bệnh sẽ chuyển sang viêm tai giữa mạn tính hoặc viêm tai - xương chũm mạn tính, có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm:

Biến chứng tại chỗ: Bao gồm viêm tai dính, xơ nhĩ, túi co kéo màng nhĩ hay xẹp nhĩ...

Thủng màng nhĩ: Dịch mủ do viêm nhiễm tạo áp lực lên màng nhĩ khiến màng nhĩ phồng lên, thậm chí bị rách do áp lực quá lực quá lớn.

Màng nhĩ bị thủng khiến khả năng nghe suy giảm mạnh, ảnh hưởng đến khả năng nói, giao tiếp sau này của trẻ. 

Biến chứng lân cận: Khi viêm nhiễm lan rộng, các cơ quan lân cận cũng sẽ bị ảnh hưởng, gây viêm màng não, viêm tắc tĩnh mạch bên hoặc là dây thần kinh mặt bị liệt...

Chảy dịch ở ai là một trong những triệu chứng của viêm tai giữa mạn tính
Chảy dịch ở ai là một trong những triệu chứng của viêm tai giữa mạn tính


Cách điều trị khi bị viêm tai giữa

Điều trị viêm tai là tổ hợp các phương pháp nhằm kiểm soát nhiễm trùng, giảm và loại bỏ hết dịch trong tai giữa, phục hồi chức năng nghe.

Các phương pháp bao gồm:

Điều trị nội khoa

Với phương pháp này, các bác sĩ thường sử dụng các loại thuốc được dùng điều trị gồm:

- Thuốc kháng sinh

- Thuốc kháng histamin

- Thuốc chống phù nề

- Thuốc nhỏ mũi

- Thuốc chống viêm corticoid

- Bơm hơi vòi nhĩ 

Các loại thuốc này giúp cải thiện thính lực ngay nhưng chỉ trong thời gian ngắn nhưng tác dụng không được lâu dài. Sử dụng thường xuyên còn có thể gây ra một số nguy cơ như chấn thương loa vòi và gây nhiễm trùng ngược dòng..rất nguy hiểm.

Điều trị ngoại khoa

Trong những trường hợp điều trị nội khoa không hiệu quả, cần thực hiện các biện pháp can thiệp ngoại khoa như:

- Chích rạch màng nhĩ nhằm hút dịch, thông tắc dịch trong tai.

- Nội soi vá màng nhĩ, đặt ống thông khí trong trường hợp thủng màng nhĩ

- Nạo VA, cắt amidan nếu viêm tai giữa là do viêm amidan, viêm VA và các bệnh lý Tai mũi họng khác

Phẫu thuật nội soi vá nhĩ điều trị thủng màng nhĩ do viêm tai giữa tại bệnh viện Thu Cúc
Phẫu thuật nội soi vá nhĩ điều trị thủng màng nhĩ do viêm tai giữa tại bệnh viện Thu Cúc


Cách phòng bệnh hiệu quả

Để phòng tránh bệnh viêm tai giữa cần chú ý những điều sau: 

- Vệ sinh tai sạch sẽ bằng các dung dịch rửa tai chuyên dụng để vi khuẩn và nấm không có cơ hội sinh sôi

- Đi khám sớm và điều trị dứt điểm các bệnh liên quan đến tai mũi họng hoặc đường hô hấp 

- Luôn giữ ấm tai, đặc biệt là trong thời lạnh 

- Tránh tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, nhiều khói bụi 

- Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, giữ không gian thoáng đãng để tránh các tác nhân gây bệnh 

- Bơi lội ở những khu nước sạch, đảm bảo vệ sinh, lau sạch tai ngay sau khi bơi tránh ứ đọng nước

- Cho trẻ bú mẹ, nếu bú bình thì không cho trẻ nằm khi bú

Chuyên khoa Tai mũi họng Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc là đơn vị có uy tín trong việc khám chữa và điều trị nhiều bệnh lý Tai mũi họng, trong đó có viêm tai giữa. Với đội ngũ bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm cùng các phương pháp điều trị tiến, các thiết bị, công nghệ hiện đại nhất, bệnh viện Thu Cúc đã điều trị thành công nhiều trường hợp bị viêm tai giữa, giúp bệnh nhân phục hồi khả năng nghe vốn có. Ngoài chất lượng khám chữa vượt trội, khi đến với Thu Cúc bạn còn được chăm sóc bởi đội ngũ điều dưỡng tận tình, chu đáo, được hưởng chế độ bảo hiểm y tế, bảo hiểm bảo lãnh linh hoạt giúp tiết kiệm chi phí tối đa cho bệnh nhân. 


Nếu có nhu cầu khám và điều trị viêm tai giữa và các bệnh Tai mũi họng khác, bệnh nhân vui lòng liên hệ hotline 1900558896 để được tư vấn nhé!