Những ngộ nhận sai lầm về sốt xuất huyết ở trẻ em cũng giống như sốt thông thường, trẻ hết sốt là cho đi học, đi chơi, dùng thuốc hạ sốt loại nào cũng được, ... có thể khiến bé rơi vào tình trạng nguy hiểm, đối mặt với rất nhiều biến chứng nguy hiểm do sốt xuất huyết gây ra.

Nguyên nhân sốt xuất huyết ở trẻ em

nguyên nhân gây sốt xuất huyết ở trẻ em

Bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em hay người lớn là loại bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus (chủ yếu là Dengue virus) gây ra. Loại virus này gồm 4 chủng huyết thanh khác nhau là DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4. Nếu trẻ bị nhiễm với chủng virus nào thì chỉ có khả năng tạo miễn dịch suốt đời với chủng virus đó mà thôi. 

Muỗi là véc tơ truyền nhiễm bệnh. Trẻ bị nhiễm virus dengue do muỗi cái thuộc chi Aedes đốt. Chỉ có muỗi cái mới đốt người và truyền bệnh. Khi chúng hút máu của người nhiễm virus dengue, virus này sẽ ủ bệnh trong cơ thể muỗi khoảng 8-11 ngày. Trong khoảng thời gian sống sau đó, muỗi có nguy cơ truyền nhiễm bệnh cho con người. Khi virus vào cơ thể người, chúng tuần hoàn trong máu từ 2-7 ngày. Trong khoảng thời gian này nếu muỗi Aedes hút máu thì virus sẽ được truyền cho muỗi. Loại muỗi này thường cư trú tại những vũng nước bẩn, các lọ, vật chứa nước lâu ngày, các khu vực thiếu ánh sáng, góc tối ẩm ướt. Chúng thường hoạt động vào ban ngày. Đây là “kẻ” trung gian truyền bệnh, có thể lây nhiễm trên phạm vi diễn rộng và rất dễ bùng phát thành dịch. 

Ssốt xuất huyết có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi kể cả người lớn và trẻ nhỏ. Nhưng trẻ em khi bị sốt xuất huyết dễ đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm, nếu không được phát hiện sớm và xử trí kịp thời có thể gây tử vong. 

Biểu hiện sốt xuất huyết ở trẻ em qua từng giai đoạn

Sốt xuất huyết ở trẻ em thường trải qua 3 giai đoạn chính là:

Giai đoạn ban đầu

biểu hiện sốt xuất huyết ở trẻ em

Ở giai đoạn này, các triệu chứng cụ thể như trẻ sốt cao đột ngột 39-40 độ C, dùng thuốc hạ sốt không đỡ, trẻ bứt rứt, khó chịu, đau bụng, đau họng, nôn chớ, chán ăn, đau đầu, nhức mỏi các cơ, nhức hai hố mắt,có nốt chấm huyết dưới da, chảy máu chân răng, chảy máu cam. Đây là những biểu hiện của xuất huyết bên ngoài.

Nguy hiểm nhất là xuất huyết trong với các biểu hiện như nôn ra máu, đại tiện ra máu (phân đen), số lượng bạch cầu giảm, lượng tiểu cầu bình thường hoặc giảm,... Giai đoạn này gồm thời gian ủ bệnh kể từ khi muỗi đốt là khoảng 3-6 ngày, một số trường hợp có thể kéo dài đến 15 ngày. Sau đó mới bắt đầu bước vào giai đoạn nguy hiểm. 

Giai đoạn nguy hiểm

Các biểu hiện của bệnh thường trở nặng đột ngột. Ở giai đoạn này mặc dù triệu chứng sốt đã thoái lui (trẻ đã hạ sốt) nhưng các bên trong cơ thể bé đang “đấu tranh” , “giằng xé” với virus:

Các tổn thương mạch máu và mạch bạch huyết có thể diễn ra âm thầm trong cơ thể

Nếu chảy máu ồ ạt trong nội tạng, trẻ có thể bị sốc gây nguy hiểm đến tính mạng

Có thể tràn dịch màng phổi màng bụng, phù nề mi mắt, gan to, thoát huyết tương

Trẻ nhỏ có thể kèm theo bứt rứt, vật vã, tiểu ít, bỏ ăn, chân tay lạnh, mạch yếu, da nhợt nhạt,... 

Giai đoạn này thường kéo dài rơi vào ngày thứ 3-7 của bệnh.

Chính vì trẻ đã hạ sốt nên nhiều bậc phụ huynh chủ quan thấy con hết sốt cho rằng bé đã khỏi bệnh nên cho bé đi học, đi chơi ngay. Tuy nhiên, ở giai đoạn nguy hiểm này trẻ dễ bị tử vong do sốc (huyết áp giảm, nhiệt độ giảm, tri giác giảm), trường hợp nặng có thể rối loạn đông máu. Do đó bé cần được theo dõi liên tục. Trong vòng 5 ngày sau khi hạ sốt tuyệt đối không nên cho trẻ đi làm, đi học hay đi du lịch.

Nếu nhẹ có thể theo dõi ở nhà, nặng thì bác sĩ sẽ chỉ định cho con nhập viện để truyền dịch cấp cứu và chống sốc tích cực. Tuyệt đối không được chủ quan "Hết sốt không phải hết sốt xuất huyết".

Giai đoạn phục hồi

Sau khi trải qua giai đoạn nguy hiểm thì sau khoảng 48-72 giờ sau khi giai đoạn nguy hiểm kết thúc trẻ sẽ bắt đầu phục hồi trở lại trạng thái ổn định. Khi này trẻ không còn sốt, tình trạng tốt lên, con thèm ăn, bú nhiều hơn, huyết áp ổn định và đi tiểu nhiều hơn.

Khi xét nghiệm máu cho trẻ thì thấy số lượng tiểu cầu bình thường, bạch cầu tăng. Ở giai đoạn này mẹ cần lưu ý chăm sóc và bổ sung đầy đủ dinh dưỡng giúp con mau chóng hồi phục lại sức khỏe. 

Trẻ bị sốt xuất huyết nên xử trí như thế nào cho an toàn?

khám và điều trị sốt xuất huyết cho bé hiệu quả

Nếu thấy con có dấu hiệu nghi ngờ sốt xuất huyết, đặc biệt là trong thời gian đang có dịch sốt xuất huyết. Phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan, không được coi sốt xuất huyết cũng giống như sốt thông thường mà bỏ qua sẽ gây nguy hiểm cho con.

Nên dùng hạ sốt paracetamol khi thấy trẻ sốt cao, nếu không thấy đáp ứng với thuốc hạ sốt (trẻ không hạ sốt hoặc hết thuốc con lại sốt cao) cần nghĩ ngay đến biểu hiện của bệnh sốt xuất huyết. Tuyệt đối không đổi loại thuốc hạ sốt ibuprofen vì loại thuốc này chống chỉ định với trường hợp sốt xuất huyết, nếu bị SXH dùng sẽ rất nguy hiểm.

Nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế uy tín có chuyên khoa nhi để được thăm khám và làm các xét nghiệm loại trừ sốt xuất huyết. 

Nếu trẻ có biểu hiện nặng như sốt quá cao, xuất huyết lan rộng, chân tay lạnh, người lừ đừ, đau bụng dữ dội, vật vã, li bì, mê man,... thì cần cho con nhập viện ngay vì bệnh có thể diễn biến nguy hiểm hơn trong 1 vài giờ tới.

Các biến chứng nguy hiểm mà sốt xuất huyết gây ra

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, tùy từng thể trạng (sức đề kháng), mức độ của bệnh, mà mỗi có trẻ có thể biểu hiện nặng nhẹ khác nhau. Nhưng nếu không được xử trí kịp thời và hiệu quả, bé có thể phải đối mặt với hàng loạt các biến chứng nguy hiểm sau đây:

- Suy gan, suy thận

- Chảy máu võng mạc

- Xuất huyết não

- Chảy máu nội tạng

- Thậm chí tử vong 

Chẩn đoán và điều trị sốt xuất huyết ở trẻ em như thế nào?

Chẩn đoán

Các bác sĩ sẽ thăm khám dựa trên yếu tố dịch tễ, biểu hiện lâm sàng, chỉ định xét nghiệm để đánh giá số lượng bạch cầu, số lượng tiểu cầu và hematocrit. Chẩn đoán huyết thanh học thông qua phương pháp xác định IgM. Hiện nay, đã có bộ xét nghiệm chuyên dụng dùng để kiểm tra xem trẻ có bị sốt xuất huyết hay không. 

kiểm tra sốt xuất huyết ở trẻ em

Điều trị

Trẻ bị sốt xuất huyết sau khi thăm khám và làm xét nghiệm chẩn đoán, các bác sĩ sẽ căn cứ vào mức độ và tình trạng bệnh của trẻ để đưa ra chỉ định thích hợp xem nên điều trị tại nhà hay nhập viện và có biện pháp điều trị cụ thể cho từng trường hợp:

Điều trị tại nhà

Nếu trẻ không có nhu cầu phải truyền dịch tĩnh mạch
SXH độ I: có khả năng bù nước bằng đường uống

SXY độ II:  có khả năng bù dịch bằng đường uống và không có chảy máu quan trọng

Nhập viện để điều trị trong thời gian ngắn (12-24 giờ)

Nếu trẻ cần bù dịch qua đường tĩnh mạch

SXH độ I và độ II: không thể bù dịch bằng đường uống

SXH độ I và độ II: có đau tức gan và gan lớn

Tất cả bệnh nhân SXH độ III

Nhập viện điều trị trong thời gian dài (>24 giờ)

Với những trẻ thuộc nhóm nhập viện điều trị trong thời gian ngắn nhưng không đáp ứng điều trị bù dịch

Bệnh nhân độ I hoặc độ II có các yếu tố bệnh nên dễ chuyển nặng như hen phế quản, dị ứng, tiểu đường, bệnh phổi tắc ngẽn mạn tính, …

Bệnh nhân độ II, độ III cà có chảy máu

Tất cả bệnh nhân độ IV

Điều trị sốt xuất huyết cho trẻ ở đâu tốt? 

Hệ thống Y tế Thu Cúc đã thăm khám và điều trị hiệu quả cho rất nhiều trường hợp sốt xuất huyết bao gồm cả người lớn và trẻ em. Với hệ thống xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO 15189:2012, cùng đội ngũ bác sĩ chuyên khoa nhi giỏi, giàu kinh nghiệm từ các bệnh viện lớn ra làm việc như Nhi Trung ương, Xanh-Pôn, Thanh Nhàn, viện E,...  Hệ thống Y tế Thu Cúc thực hiện tốt hai loại xét nghiệm sốt xuất huyết gồm: Xét nghiệm NS1Ag giúp phát hiện sớm sốt xuất huyết trong 1-2 ngày đầu tiên và xét nghiệm Dengue IgM và IgG phát hiện sốt xuất huyết trong 3 – 5 ngày.

Khi đến đây, bé sẽ được trực tiếp các bác sĩ giỏi thăm khám và điều trị, có hệ thống phòng bệnh nội trú rộng rãi, đầy đủ tiện nghi. Giá khám, giá xét nghiệm và các chi phí hợp lý. Phục vụ tận tình chu đáo. 

Phụ huynh cần tư vấn hoặc muốn đặt lịch khám cho con tại Thu Cúc, xin vui lòng liên hệ tổng đài 1900558896 hoặc hotline 0904970909 để được hỗ trợ tốt nhất.