Sa trực tràng là một bệnh lý liên quan đến hậu môn, trực tràng thường gặp ở người lớn tuổi. Vậy sa trực tràng là gì? Cách chẩn đoán và điều trị ra sao?

Bệnh sa trực tràng là gì?

Sa trực tràng xảy ra khi trực tràng (đoạn cuối cùng của ruột già) trượt khỏi vùng chậu và thò ra ngoài qua hậu môn. Sa trực tràng thường gặp ở người lớn tuổi có tiền sử bị táo bón lâu ngày hoặc bị yếu cơ sàn chậu. Bệnh này phổ biến hơn ở nữ giới, đặc biệt là phụ nữ sau mãn kinh.

Các loại sa trực tràng

Có 3 loại sa trực tràng

  • Toàn bộ trực tràng trượt ra khỏi hậu môn
  • Chỉ một phần của niêm mạc trực tràng bị đẩy qua hậu môn.
  • Trực tràng bắt đầu sa xuống nhưng không bị đẩy ra ngoài hậu môn (sa bên trong).
Sa trực tràng xảy ra khi trực tràng trượt khỏi vùng chậu và thò ra ngoài qua hậu môn.
Sa trực tràng xảy ra khi trực tràng trượt khỏi vùng chậu và thò ra ngoài qua hậu môn.

Sa trực tràng có nguy hiểm không?

Mặc dù gây ra nhiều bất tiện cho sinh hoạt, sa trực tràng không gây nguy hiểm đến tính mạng. Nhưng nếu để tình trạng kéo dài, người bệnh sẽ có nguy cơ bị tổn thương trực tràng.  

Sa trực tràng có phải tên gọi khác của bệnh trĩ?

Sa trực tràng không phải là bệnh trĩ. Sa trực tràng là kết quả của việc trực tràng bị trượt ra khỏi vị trí ban đầu và thò ra ngoài hậu môn (hình A). Trĩ là tình trạng các tĩnh mạch máu ở hậu môn trực tràng bị giãn quá mức, dẫn đến sự hình thành của búi trĩ (hình B).

Sa trực tràng không phải trĩ
Sa trực tràng không phải trĩ

Nguyên nhân nào gây ra bệnh sa trực tràng?

Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến gây ra sa trực tràng

Táo bón mãn tính hoặc tiêu chảy mãn tính

  • Tiền sử căng thẳng khi đại tiện trong thời gian dài
  • Tuổi cao: Cơ và dây chằng ở trực tràng và hậu môn suy yếu tự nhiên theo tuổi tác. Các cấu trúc lân cận khác trong khu vực xương chậu cũng lỏng lẻo theo thời gian, khiến khu vực này trở nên suy yếu hơn.  
  • Suy yếu cơ vòng hậu môn: Cơ vòng hậu môn có chức năng kiểm soát việc thải phân ra khỏi trực tràng.
  • Tổn thương sớm hơn ở vùng hậu môn hoặc vùng chậu
  • Tổn thương dây thần kinh: Dây thần kinh kiểm soát khả năng co bóp của cơ trực tràng và hậu môn bị tổn thương cũng có thể dẫn đến sa trực tràng. Tổn thương dây thần kinh có thể do mang thai, sinh khó qua đường âm đạo, liệt cơ vòng hậu môn, chấn thương cột sống, chấn thương lưng/phẫu thuật lưng và/hoặc các loại phẫu thuật vùng chậu khác.
  • Các bệnh khác: Sa trực tràng có thể là hậu quả của bệnh tiểu đường, xơ nang, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, cắt tử cung và nhiễm trùng đường ruột do ký sinh trùng - chẳng hạn như giun kim và trùng roi - và các bệnh do dinh dưỡng kém hoặc do khó tiêu hóa thức ăn.

Các triệu chứng của bệnh sa trực tràng là gì?

  • Triệu chứng rõ rệt nhất là cảm giác căng phồng hoặc xuất hiện khối sa màu đỏ hồng ở hậu môn. Lúc đầu, tình trạng này chỉ xuất hiện khi đại tiện. Nhưng dần dần, do đi đứng và đi lại, phần cuối của trực tràng có thể trượt ra khỏi ống hậu môn.
  • Đau ở hậu môn và trực tràng
  • Chảy máu từ niêm mạc trực tràng Mất kiểm soát đại tiện (són phân)

Chẩn đoán sa trực tràng như thế nào?

Dưới đây là một số biện pháp chẩn đoán sa trực tràng.

  • Nội soi trực tràng: Ống nội soi mềm có gắn camera được đưa vào trực tràng qua đường hậu môn, cho phép bác sĩ phát hiện những tổn thương, bất thường tại niêm mạc trực tràng.
  • Đo điện cơ (EMG): Người bệnh có thể được chỉ định đo điện cơ để xác định liệu tổn thương dây thần kinh có phải là lý do khiến cơ vòng hậu môn hoạt động không bình thường hay không. Đo điện cơ còn giúp kiểm tra sự phối hợp giữa cơ trực tràng và hậu môn.
  • Đo áp lực hậu môn: Thử nghiệm này nghiên cứu sức mạnh của các cơ vòng hậu môn. Một ống ngắn, mỏng, được đưa vào hậu môn và trực tràng, được sử dụng để đo độ căng của cơ vòng.
  • Siêu âm hậu môn: Xét nghiệm này giúp đánh giá hình dạng và cấu trúc của các cơ vòng hậu môn và các mô xung quanh. Một đầu dò nhỏ được đưa lên hậu môn và trực tràng để chụp hình ảnh của các cơ vòng.
  • Chụp đại tiện: Đây là phương pháp chẩn đoán sa trực tràng không xâm lấn và dễ thực hiện. Quá trình bệnh nhân đại tiện sẽ được ghi lại bằng thiết bị chuyên biệt, giúp bác sĩ quan sát rõ các hoạt động của trực tràng.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI): Phương pháp này có độ chính xác cao, giúp xác định những đặc điểm giải phẫu của sa trực tràng như sự dãn rộng của hậu môn hay cơ nâng hậu môn.
Nội soi đại tràng là một trong những phương pháp chẩn đoán sa trực tràng
Nội soi đại tràng là một trong những phương pháp chẩn đoán sa trực tràng

Phương pháp điều trị sa trực tràng

Nếu bệnh ở giai đoạn nhẹ, bệnh nhân thường chỉ cần dùng thuốc nhuận tràng hoặc điều chỉnh chế độ ăn theo khuyến cáo của bác sĩ. Trường hợp bệnh tiến triển nặng, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật để điều trị dứt điểm.

Có hai phương pháp phẫu thuật chính là phẫu thuật qua đường bụng và phẫu thuật theo đường tầng sinh môn. Bác sĩ sẽ dựa vào độ tuổi, tiền sử bệnh, mức độ sa trực tràng, kết quả xét nghiệm, kinh nghiệm của bản thân… để lựa chọn phương án phù hợp.

Phẫu thuật qua đường bụng

Phẫu thuật qua đường bụng thường được chỉ định cho người bệnh có sức khỏe tốt. Các phần dính kết lỏng lẻo với trực tràng được cắt bỏ. Sau đó, bác sĩ sẽ kéo trực tràng lên và đính vào xương cùng bằng chỉ khâu hoặc một tấm lưới nhân tạo.

Phẫu thuật qua đường tầng sinh môn

Phẫu thuật qua đường tầng sinh môn thường dành cho bệnh nhân lớn tuổi và có nhiều bệnh lý nền. Hai thủ thuật phổ biến nhất là Altemeier và Delorme.

  • Thủ thuật Altemeier: Đây là thủ thuật phẫu thuật cắt đại tràng sigma trực tràng qua đường sinh môn. Phần trực tràng trượt ra khỏi hậu môn bị cắt cụt. Sau đó, hai đầu được khâu lại với nhau.
  • Thủ thuật Delorme: Chỉ lớp trong cùng của phần trực tràng bị cắt cỏ. Lớp bên ngoài sau đó được gấp lại và khâu lại.

Những thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo, để được chẩn đoán chính xác và điều trị sa trực tràng hiệu quả, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua Tổng đài 1900558896 hoặc Hotline 0904970909 để được hỗ trợ.