Hội chứng rối loạn tiêu hóa có thể gặp ở mọi lứa tuổi, gây ra nhiều phiền toái cho sức khỏe và đời sống sinh hoạt của người bệnh. Do đó, rất cần thiết để tìm hiểu về nguyên nhân, các biến chứng, cách điều trị và phòng tránh hội chứng này.

Hội chứng rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa là một hội chứng gây ra bởi sự co thắt bất thường của các cơ vòng trong hệ tiêu hóa, gây đau bụng và thay đổi vấn đề đại tiện. Tuy không quá nguy hiểm nhưng hội chứng này gây khó chịu và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt của người bệnh.  

Nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa

Bệnh viêm đại tràng

Viêm đại tràng là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến hội chứng rối loạn tiêu hóa, gây ra bởi đại tràng bị nhiễm khuẩn hoặc nhiễm độc (có thể do lỵ amip, lỵ trực tràng shigella…). Bệnh lý này dẫn đến hội chứng ruột kích thích, khiến đại tràng co thắt. Theo đó, các cơ vòng đại tràng co thắt tăng sẽ gây tiêu chảy, ngược lại co thắt giảm sẽ gây ra táo bón.

Bệnh viêm đại tràng là nguyên nhân hàng đầu gây rối loạn tiêu hóa
Bệnh viêm đại tràng là nguyên nhân hàng đầu gây rối loạn tiêu hóa

Các bệnh lý dạ dày

Quá trình tiêu hóa và hấp thu thức ăn sẽ bị ảnh hưởng bởi các bệnh lý dạ dày như viêm loét dạ dày - tá tràng…, từ đó gây ra những rối loạn.

Chế độ ăn uống không hợp lý

Rối loạn tiêu hóa xảy ra khi người bệnh sử dụng các thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, các chất có tác động không tốt đến hệ tiêu hóa. Các loại đồ ăn, thức uống này bao gồm: thực phẩm không rõ nguồn gốc, đồ ăn chứa nhiều dầu mỡ, thực phẩm dễ lên men, đồ ăn chua cay, nước ngọt có gas… 

Ngoài ra, thói quen ăn quá nhanh, quá no, vừa ăn vừa làm việc, ăn không đúng bữa cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.

Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột

Các vi khuẩn đường ruột có chức năng lên men trong đường ruột, điều hòa tiêu hóa. Sự mất cân bằng hệ vi sinh vật sẽ gây rối loạn quá trình tiêu hóa. Lạm dụng thuốc kháng sinh là nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự mất cân bằng này, thường gặp nhất ở trẻ nhỏ.

Sử dụng nhiều rượu bia

Đồ uống có cồn như rượu bia sẽ rửa trôi men tiêu hóa trong dạ dày, làm mất cân bằng độ pH, ảnh hưởng đến hoạt động tiêu hóa thức ăn. Đồng thời có thể dẫn đến tổn thương niêm mạc dạ dày và ruột, gây đau bụng, đầy bụng, tiêu chảy.


Sử dụng nhiều rượu bia sẽ gây hại cho dạ dày và ruột, dẫn đến rối loạn tiêu hóa
Sử dụng nhiều rượu bia sẽ gây hại cho dạ dày và ruột, dẫn đến rối loạn tiêu hóa

Căng thẳng kéo dài

Căng thẳng, áp lực kéo dài tác động đến nhu động ruột, cũng là một nguyên nhân phổ biến dẫn đến rối loạn quá trình tiêu hóa. 

Triệu chứng điển hình của rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa có nhiều triệu chứng và xảy ra ở một hoặc đồng thời nhiều bộ phận của hệ tiêu hóa. Trong đó những triệu chứng thường gặp nhất bao gồm:

  • Đầy hơi khó tiêu: Người bệnh cảm thấy bụng căng chướng khó chịu; liên tục ợ hơi, ợ nóng; trung tiện nhiều. Nguyên do là vì thức ăn không được tiêu hóa hết còn ứ đọng trong ống tiêu hóa.
  • Buồn nôn, nôn mửa: Đường tiêu hóa bị kích thích đường sẽ gây cảm giác buồn nôn, nôn mửa.
  • Đau bụng âm ỉ hoặc dữ dội: Cơn đau xuất hiện ở nhiều vị trí, có thể ở vùng bụng trên, vùng dạ dày, vùng bụng dưới bên trái. 
  • Đại tiện bất thường: Rối loạn chức năng đào thải sẽ dẫn đến các triệu chứng như tiêu chảy, táo bón, đại tiện nhiều lần,… gây mệt mỏi, suy nhược
  • Chán ăn: Đầy bụng cùng với cảm  giác đắng miệng khiến người bệnh không muốn ăn uống gì. 

Các triệu chứng này thường chỉ xảy ra ở mức độ nhẹ và không kéo dài quá lâu. Tuy nhiên khi các triệu chứng trở nên nặng hơn (như đi ngoài ra máu, sụt cân nhanh…) và diễn ra trong thời gian dài thì hãy liên hệ với bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Biến chứng của rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa không quá nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt của người bệnh. Người bệnh mệt mỏi, khó chịu, dễ sút cân, giảm hiệu quả công việc.

Rối loạn tiêu hóa ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống sinh hoạt của người bệnh
Rối loạn tiêu hóa ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống sinh hoạt của người bệnh

Việc rối loạn kéo dài có thể dẫn đến nhiều biến chứng nặng hơn như làm suy yếu hệ tiêu hóa, gây viêm loét dạ dày - đại tràng, mất nước, mất chất điện giải, suy nhược cơ thể.

Điều trị rối loạn tiêu hóa

Có nhiều nguyên nhân gây ra hội chứng rối loạn tiêu hóa, tùy vào tình trạng từng người sẽ có hướng điều trị khác nhau. Dưới đây là một số lời khuyên mà bạn có thể tham khảo.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học

Thức ăn và nước uống là những yếu tố dễ gây ra hiện tượng rối loạn tiêu hóa. Do đó, thiết lập một chế độ dinh dưỡng khoa học và lựa chọn các thực phẩm có lợi cho hệ tiêu hóa là việc làm rất cần thiết.

Mỗi người hãy xây dựng chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học để bảo vệ hệ tiêu hóa của chính mình
Mỗi người hãy xây dựng chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học để bảo vệ hệ tiêu hóa của chính mình

Người bệnh nên sử dụng thực phẩm hợp vệ sinh, ăn chín uống sôi, không ăn những đồ ăn quá cay, chua, nhiều mỡ hoặc nhiều đạm. Người bệnh tiêu chảy mạn tính không nên ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ. Thêm vào đó, người bệnh nên sử dụng các thực phẩm hỗ trợ tiêu hóa như bổ sung men tiêu hóa,...

Sử dụng thuốc

Các loại thuốc kháng sinh có thể dùng để điều trị các bệnh rối loạn đường tiêu hóa. Tuy nhiên, người bệnh chỉ được sử dụng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ. Khi xuất hiện các dấu hiệu nặng, hãy thực hiện thăm khám và xin tư vấn từ bác sĩ. 

Điều trị tại bệnh viện

Các trường hợp nặng như sốt cao, mất nước do nôn và tiêu chảy, mất máu do đi ngoài ra máu… cần được đưa đến bệnh viện để được điều trị kịp thời.

Phòng tránh rối loạn tiêu hóa

Có thể thấy hội chứng rối loạn tiêu hóa gây ra nhiều bất tiện và ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và sinh hoạt của người bệnh. Để phòng tránh tình trạng rối loạn cũng như các bệnh lý tiêu hóa nói chung, mỗi người cần xây dựng một chế độ sống khoa học.

Xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh

  • Đảm bạc chế độ ăn uống hàng ngày vừa đảm bảo vệ sinh, vừa đầy đủ dinh dưỡng.
  • Uống đủ nước, ăn nhiều trái cây, rau củ để bổ sung chất xơ, vitamin và các loại khoáng chất.
  • Không sử dụng thức ăn không có nguồn gốc rõ ràng, thực phẩm nhiều dầu mỡ, thực phẩm tái sống (như tiết canh, nem chua, gỏi…).
  • Hạn chế sử dụng bia rượu, nước có gas, thuốc lá.
  • Ăn đủ bữa, điều độ, ăn chậm nhai kỹ, không ăn nhanh và quá no.

Thiết lập chế độ sinh hoạt khoa học

  • Ngủ đủ giấc, tránh thức quá khuya, tránh căng thẳng.
  • Tăng cường các hoạt động thể chất, tập thể dục thường xuyên nhằm tăng sức đề kháng, tăng hoạt động co bóp của ruột, tăng khả năng tiêu hóa, giúp ăn ngon miệng và hấp thụ thức ăn hiệu quả.
  • Tập thói quen đi vệ sinh khoa học, 1 lần/ ngày vào cùng một thời điểm.
  • Kiểm tra sức khỏe và nội soi dạ dày - đại tràng định kỳ để phát hiện sớm các bất thường và điều trị kịp thời.
Nội soi là phương pháp an toàn và hữu hiệu để chẩn đoán, điều trị các bệnh lý tiêu hóa
Nội soi là phương pháp an toàn và hữu hiệu để chẩn đoán, điều trị các bệnh lý tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa là hội chứng thường gặp, ai cũng có thể mắc phải. Tình trạng rối loạn kéo dài sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, tâm lý và có thể dẫn đến những hệ lụy nguy hiểm. Nếu có dấu hiệu bất thường về tiêu hóa, hãy liên hệ Tổng đài 1900558896 hoặc Hotline 0904970909 để nhận được lời khuyên và tư vấn từ các chuyên gia của Hệ thống y tế Thu Cúc nhé!