Rối loạn tiền đình khiến cơ thể mất khả năng kiểm soát cân bằng. Mỗi lần cơn đau đầu do rối loạn tiền đình tái phát là như khiến mọi thứ xung quanh “đảo lộn” ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, sinh hoạt và làm việc của người bệnh. Cùng tìm hiểu nguyên nhân gây rối loạn tiền đình, các triệu chứng của bệnh và cách xử trí tốt nhất. 

Rối loạn tiền đình là gì?

Rối loạn tiền đình là một hội chứng báo hiệu nguy cơ bệnh lý nào đó chứ không phải là bệnh. 

Rối loạn tiền đình được phân ra gồm hai loại: Rối loạn tiền đình (hội chứng tiền đình) ngoại biên và trung ương

Cấu trúc hệ thống tiền đình và hội chứng rối loạn tiền đình
Cấu trúc hệ thống tiền đình và hội chứng rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình ngoại biên

Do sự tổn thương tai trong hay dây thần kinh số 8. Nguyên nhân do viêm tai xương chũm mạn tính, dùng các thuốc có độc tính gây tổn thương tiền đình như thuốc kháng sinh, thuộc nhóm aminoglycosid, thuốc lợi tiểu, thuốc giảm đau, rượu... Tình trạng này thường lành tính, chỉ làm cho người bệnh khó chịu trong sinh hoạt nhưng vẫn còn đi đứng được. Trường hợp nặng có thể dẫn tới mất cân bằng khi thay đổi tư thế.

Rối loạn tiền đình trung ương

Do tổn thương các nhân tiền đình, đường liên hệ của nhân này trong não. Đây là biểu hiện thường gặp của tình trạng thiểu năng tuần hoàn não. Người bệnh rất khó khăn trong việc đi đứng, thay đổi tư thế. Nguyên nhân là do động mạch mang máu đến nuôi não bộ bị thiểu năng bởi tình trạng xơ vữa động mạch, hạ huyết áp, thoái hóa đốt sống cổ chèn ép mạch máu,...

Biểu hiện rối loạn tiền đình

Triệu chứng “đảo lộn” mọi thứ xung quanh, gây ra một trạng thái mất cân bằng về tư thế khiến người bệnh có cảm giác hoa mắt, chóng mặt, quay cuồng, ù tai, buồn nôn, đi đứng loạng choạng không vững,... đây là những biểu hiện của hội chứng tiền đình. 

Các biểu hiện của hội chứng rối loạn tiền đình thường gặp
Các biểu hiện của hội chứng rối loạn tiền đình thường gặp

Phụ thuộc vào loại tiền đình mắc phải, mà các triệu chứng của người bệnh cũng có sự nặng, nhẹ khác nhau như: 

Rối loạn tiền đình ngoại biên

Biểu hiện chóng mặt khi thay đổi tư thế. Cơn chóng mặt thường thoáng qua trong một thời gian ngắn, có thể khi người bệnh lắc đầu mạnh, từ tư thế nằm chuyển sang ngồi hay đang ngồi đứng dậy xoay người đột ngột. Nhưng chủ yếu người bệnh vẫn đi đứng được bình thường. 

Tuy nhiên cũng có nhiều trường hợp rối loạn thần ngoại biên biểu hiện tình trạng chóng mặt kéo dài, người bệnh không đi được (ngã, loạng choạng)... Cơn chóng mặt xuất hiện có thể kèm biểu hiện nôn ói nhiều, nôn kéo dài, ù tai, giảm thính lực một hoặc 2 bên. Có thể biểu hiện tình trạng nặng đầu, khó tập trung, hồi hộp, choáng váng, sợ ánh sáng. 

Rối loạn tiền đình trung ương

Người bệnh đi lại khó khăn. Khi thay đổi tư thế dễ bị choáng váng, chóng mặt, đôi khi khó tập trung, mau quên, thỉnh thoảng kèm nôn ói, ù tai, đi không vững,...

Nguyên nhân gây rối loạn tiền đình

Như vậy, nghiêm trọng nhất là rối loạn tiền đình trung ương vì đây có thể biểu hiện nhiều bệnh lý nguy hiểm như u dây thần kinh, u não, viêm tai giữa,... tổn thương dây thần kinh số 8. Người bệnh cần đến các cơ sở y tế để được khám và xác định chính xác nguyên nhân để từ đó có hướng chữa trị thích hợp, và càng sớm càng tốt.

Rối loạn tiền đình ngoại biên nhẹ bạn nên đi khám sớm, kết hợp với chế độ sinh hoạt, tập luyện, ăn uống điều độ. Với những trường hợp nặng cần đến gặp ngay bác sĩ để được kiểm tra, chẩn đoán và có biện pháp xử trí, can thiệp kịp thời, không gây ảnh hưởng tới sức khỏe, làm việc và sinh hoạt hàng ngày. 

Ngoài ra, có một số nguyên nhân gián tiếp có thể gây hội chứng rối loạn tiền đình như: thiếu máu, mất ngủ, stress, huyết áp thấp, tắc nghẽn động mạch… Trong đó stress (hay lo lắng, căng thẳng, mất ngủ…) được xem là nguyên nhân quan trọng dẫn đến rối loạn tiền đình. Vì stress khiến cơ thể sản sinh lượng lớn hormon cortisol dẫn đến các bệnh lý như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch… gây tổn thương tới hệ thần kinh, trong đó có thần kinh số 8.

Chẩn đoán và điều trị rối loạn tiền đình

Bệnh viện ĐKQT Thu Cúc khám và điều trị rối loạn tiền đình với chuyên gia thần kinh TS, BS Nguyễn Văn Doanh - Trưởng khoa Khám bệnh của Bệnh viện ĐKQT Thu Cúc
Bệnh viện ĐKQT Thu Cúc khám và điều trị rối loạn tiền đình với chuyên gia thần kinh TS, BS Nguyễn Văn Doanh - Trưởng khoa Khám bệnh

Chẩn đoán

Thăm khám với bác sĩ chuyên khoa nội thần kinh

Chụp MRI não hoặc MSCT não giúp đánh giá tình trạng tổn thương não bộ và tổn thương dây thần kinh (nếu có).

Loại trừ các khả năng bệnh lý ung thư và các bệnh lý khác.

Điều trị

Điều trị rối loạn tiền đình cần phối hợp các yếu tố tinh thần, chế độ làm việc, nghỉ ngơi hợp lý và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Người mắc hội chứng rối loạn tiền đình không nên (hạn chế tối đa) sử dụng các chất kích thích như cafe, bia, rượu, … tránh ngồi liên tục quá lâu, nhất là ngồi máy tính; tránh thay đổi tư thế đột ngột; tránh căng thẳng, lo âu. Cần đi thăm khám với bác sĩ sớm để được tư vấn và có biện pháp can thiệp giảm tối đa các cơn đau đầu, chóng mặt, choáng váng xuất hiện. 

Bệnh viện ĐKQT Thu Cúc quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giỏi trong nhiều lĩnh vực trong đó phải kể đến Tiến sĩ Y học, Bác sĩ Nội thần kinh Nguyễn Văn Doanh – Trưởng khoa Khám bệnh tại Bệnh viện ĐKQT Thu Cúc, Nguyên là chủ nhiệm khoa thần kinh Bệnh viện Hữu Nghị Việt Xô (Nay là bệnh viện Hữu Nghị). Bác sĩ Doanh đã có gần 40 năm kinh nghiệm thăm khám và làm việc trong lĩnh vực nội thần kinh, tư vấn và chữa thành công cho rất nhiều người bệnh. 

Nếu cần tư vấn hay muốn đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Y tế Thu Cúc, bạn vui lòng liên hệ tổng đài 1900558896 hoặc hotline 0904970909 để được hỗ trợ tốt nhất.