Ốm nghén là tình trạng nhiều mẹ bầu sẽ gặp phải khi mang thai. Thông thường ốm nghén sẽ xuất hiện trong các tháng đầu thai kỳ và sẽ giảm dần về mức độ sau đó. Ốm nghén ảnh hưởng tới cuộc sống sinh hoạt của mẹ nhưng không gây hại cho thai nhi. Tuy nhiên nhiều mẹ bầu gặp chứng nghén nặng, khó kiểm soát sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của mẹ và bé.

Ốm nghén là gì?

Ốm nghén là tình trạng chung hay gặp ở phụ nữ mang thaitrong ba tháng đầu thai kỳ. Biểu hiện ốm nghén ở mỗi mẹ bầu là khác nhau do cơ địa và các yếu tố môi trường là khác nhau: buồn nôn khi thấy  đồ có mùi tanh, đồ ngọt, đồ chua,...hoặc không thể ăn đồ ăn thường ngày mình vẫn rất thích, cơ thể mệt mỏi, uể oải....Ốm nghén thông thường sẽ không gây hại tới em bé nhưng mặc nhiên ảnh hưởng rất lớn tới cuộc sống của mẹ bầu. Do triệu chứng ốm nghén mà mẹ bầu khó ăn nhiều loại thức ăn, khó ngủ,... Từ tuần thứ 14, các triệu chứng ốm nghén thường sẽ biến mất, tuy nhiên nhiều mẹ bầu lại có biểu hiện gia tăng về tần suất cũng như mức độ và trở thành ốm nghén nặng.

Nhiều mẹ bầu gặp tình trạng ốm nghén khi mang thai
Nhiều mẹ bầu gặp tình trạng ốm nghén khi mang thai

Ốm nghén thường

Ốm nghén thường xuất hiện ở khoảng 80% mẹ bầu. Biểu hiện rõ nhất và phổ biến là cơ thể mệt mỏi, luôn cảm thấy buồn nôn hoặc nôn ói mỗi ngày nhưng mức độ không quá thường xuyên, chỉ khoảng 1 - 2 lần một ngày hoặc khi gặp tác nhân kích thích (thường là mùi lạ). Mẹ bầu bị ốm nghén nhẹ vẫn có thể ăn uống, phần lớn không bị sụt cân và tình trạng này gần như sẽ giảm rõ rệt từ 12 đến 20 tuần.

Ốm nghén nặng

Tình trạng ốm nghén nặng thường xảy ra ở 1- 5% mẹ bầu. Biểu hiện rõ nhất của tình trạng này này là mẹ bầu gặp tình trạng nôn nghén nhiều hơn 3 lần/ ngày, thức ăn trong dạ dày gần như bị loại bỏ ra ngoài hoàn toàn. Mẹ bầu rất nhạy cảm với mùi, vị lạ, ăn không ngon,...Tình trạng này có thể kéo dài hết thai kỳ khiến mẹ bầu bị sụt từ 2 - 10 kg và ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của mẹ và bé. Cơ thể mẹ mệt mỏi, suy nhược, thai nhi không được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng sẽ suy dinh dưỡng, chậm phát triển, còi cọc,... Đặc biệt, khi ốm nghén nặng kèm những triệu chứng dưới đây kèm với nôn ói thì mẹ bầu cần nhập viện lập tức để được điều trị kịp thời:

  • Mẹ bầu không đi tiểu trong suốt 8 giờ hoặc nước tiểu rất sậm màu.
  • Mẹ bầu không ăn uống trong suốt 24h.
  • Mẹ bầu chóng mặt, hoa mắt và có thể bị ngất khi đứng dậy.
  • Mẹ bầu bị đau bụng vùng bụng và vùng chậu.
  • Mẹ bầu có hiện tượng sốt từ 38 độ.
  • Có thể nôn ra máu.

Nguyên nhân gây ra tình trạng ốm nghén

Hiện nay các bác sĩ vẫn chưa thể tìm ra nguyên nhân chính xác của tình trạng ốm nghén khi mang thai do biểu hiện ốm nghén ở mỗi phụ nữ vẫn có những khác biệt và mức độ ảnh hưởng khác nhau. Tuy nhiên hầu hết các trường hợp ốm nghén đều liên quan tới tình trạng thay đổi nội tiết tố khi mang thai ở mẹ bầu, điển hình là ba hormone Estrogen, hormone chorionic gonadotropin (hCG), hormone progesterone và các hormon khác làm ảnh hưởng đến chức năng hệ tiêu hóa, đồng thời cũng khiến vị giác và khứu giác của mẹ bầu cũng nhạy cảm hơn, … 

Các bác sĩ cũng chỉ ra rằng mẹ bầu thường xuyên bị đau đầu, say tàu xe, thể trạng sức khỏe yếu hay làm việc quá sức, lần đầu mang thai hay mang đa thai,... cũng sẽ có nguy cơ bị nghén và tỷ lệ bị nghén nặng nhiều hơn so với các mẹ bầu có thể trạng bình thường.

Ngoài ra, một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng nghén khác là:

  • Mẹ bầu ăn uống bất thường.
  • Do mẹ bầu quá nhạy cảm với mùi vị.
  • Yếu tố di truyền: mẹ đẻ bị nghén nặng khi mang thai thì con gái khi mang bầu cũng dễ gặp tình trạng này.

Điều trị tình trạng ốm nghén như thế nào?

Để điều trị tình trạng ốm nghén, trước hết các bác sĩ sẽ tư vấn mẹ bầu điều chỉnh chế độ ăn uống, ngủ nghỉ và sinh hoạt hợp lý. Nếu tình trạng không cải thiện sẽ sử dụng các phương pháp điều trị khác như:

Điều trị bằng thuốc

Trong trường hợp ốm nghén kéo dài và có xu hướng trầm trọng hơn, mẹ bầu có thể sẽ được bác sĩ kê thuốc sau khi thăm khám để giúp cải thiện tình trạng. Các loại thuốc thường được sử dụng là:

  • Các loại Vitamin bổ sung, đặc biệt là B6.
  • Các thuốc ngăn ngừa tình trạng nôn ói chứa các thành phần như: Thuốc kháng acid: giảm acid dạ dày và ngăn ngừa nôn, thuốc kháng Histamin, phenothiazin, metoclopramid.

Lưu ý, mẹ bầu tuyệt đối không tự mua và tự sử dụng các loại thuốc trên khi chưa có sự hướng dẫn của bác sĩ.

Nhiều mẹ bầu được chỉ định bổ sung Vitamin để giảm triệu chứng ốm nghén
Nhiều mẹ bầu được chỉ định bổ sung Vitamin để giảm triệu chứng ốm nghén

Một số phương pháp điều trị khác

Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể hướng dẫn và chỉ định một số phương pháp khác để điều trị chứng ốm nghén như:

- Xoa bóp.

- Châm cứu.

- Bấm huyệt.

Khắc phục tình trạng ốm nghén cho mẹ bầu

Để giảm tình trạng ốm nghén, mẹ bầu có thể áp dụng một số cách dưới đây:

Xây dựng lại chế độ ăn uống phù hợp

Chế độ ăn của mỗi mẹ bầu cần cung cấp đầy đủ các loại dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất. Thế nhưng không phải mẹ bầu nào cũng có khẩu phần ăn giống nhau và thực đơn như nhau. Chính vì vậy mẹ bầu hãy tự chọn cho mình những món ăn hằng ngày phù hợp với bản thân nhưng vẫn đảm bảo được dinh dưỡng. Mẹ bầu cũng nên thay đổi các loại thức ăn tương đương để tránh bị nhàm chán. Đặc biệt luôn nhớ không để bụng đói cũng không nên ăn quá no. Khi ăn quá no, mẹ bầu sẽ dễ gặp trào ngược dạ dày, nôn trớ. Khi để bụng đói, cảm giác buồn nôn cũng sẽ xuất hiện nhiều hơn và dễ kèm theo những cơn đau bụng và hiện tượng đắng miệng sau nôn. Các bữa ăn nên được chia nhỏ thành các bữa chính phụ, tránh ăn tập trung làm ảnh hưởng tới dạ dày và làm gia tăng tình trạng ốm nghén.

Sử dụng gừng

Khi ốm nghén, mẹ bầu nên sử dụng các sản phẩm chứa gừng như kẹo gừng, trà gừng hay đơn giản như nước gừng tươi đun sôi,....Các chất chứa trong gừng sẽ giúp mẹ cải thiện hiệu quả tình trạng ốm nghén.

Sử dụng nước gừng giúp mẹ cải thiện tình trạng ốm nghén
Sử dụng nước gừng giúp mẹ cải thiện tình trạng ốm nghén

Sử dụng chanh và nước chanh

Chanh sẽ giúp mẹ bầu ngăn chặn được những cơn buồn nôn. Chính vì thế, mẹ bầu có thể sử dụng vỏ chanh để ngửi hoặc uống một chút nước chanh khi có dấu hiệu nôn ói.

Hạn chế tối đa những đồ chiên xào và đồ chứa nhiều chất béo

Các đồ ăn, đồ uống chứa nhiều chất béo hoặc quá ngọt đều không tốt cho mẹ bầu và thai nhi. Các thực phẩm này ngoài việc khiến tình trạng ốm nghén gia tăng còn có thể khiến mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ khi sử dụng quá nhiều.

Nói không với các chất kích thích, đồ chứa cồn

Đồ chứa cồn và các loại chất kích thích như rượu, bia, cà phê,... đều không được khuyến khích với mẹ bầu. Các loại chất kích thích có trong những loại thực phẩm này dễ khiến mẹ bầu ốm nghén bị nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn khi sử dụng. Bên cạnh đó, các chất này khi đi vào cơ thể mẹ, thai nhi cũng sẽ được hấp thu thụ động trong khi hệ tiêu hóa, bài tiết của thai nhi hoàn toàn không đào thải được các loại chất này sẽ gây ứ đọng và gây hại cho trẻ. Nhiều trường hợp khi mẹ bầu sử dụng các chất kích thích khiến cho thai nhi bị nhiễm độc thần kinh nghiêm trọng.

Ăn nhẹ trước khi đi ngủ

Trước khi đi ngủ, mẹ bầu ăn nhẹ sẽ giúp bổ sung năng lượng và giúp lượng đường huyết trong máu được ổn định trong suốt giấc ngủ. Mẹ bầu có thể uống một ly sữa ấm, ngũ cốc Để điều trị tình trạng ốm nghén, trước hết các bác sĩ sẽ tư vấn mẹ bầu điều chỉnh chế độ ăn uống, ngủ nghỉ và sinh hoạt hợp lý. 

Mẹ bầu có thể ăn nhẹ trước khi ngủ giúp mẹ bầu ổn định giấc ngủ
Mẹ bầu có thể ăn nhẹ trước khi ngủ giúp mẹ bầu ổn định giấc ngủ

Giữ tinh thần thoải mái

Tinh thần, tâm lý thoải mái chính là một trong những chìa khóa giúp mẹ có thai kỳ khỏe mạnh và giảm đáng kể những hiện tượng ốm nghén.

Mẹ bầu không nên lo nghĩ quá nhiều khi ốm nghén, thay vào đó điều chỉnh chế độ ăn, vận động và nghỉ ngơi điều độ để giữ tinh thần hoàn toàn thoải mái.

Trên đây là những kiến thức liên quan đến tình trạng ốm nghén ở mẹ bầu. Hi vọng rằng những chia sẻ trên đây sẽ mang đến cho mẹ bầu những thông tin hữu ích về ốm nghén. Bên cạnh đó, để có một thai kỳ khỏe mạnh, mẹ bầu cần thăm khám định kỳ theo các mốc thời gian quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho mẹ bà bé. Nếu có bất kỳ những thắc gì liên quan đến sức khỏe, đừng ngần ngại gọi tới hotline 0904 97 0909 để được tư vấn hoàn toàn miễn phí nhé!