Tuyến yên hay còn gọi là tuyến não thùy, tuy có kích thước rất nhỏ nhưng giữ vai trò vô cùng quan trọng: chỉ đạo hoạt động của hầu hết các tuyến nội tiết khác. Khi tuyến yên bị rối loạn có thể để lại nhiều hệ lụy nguy hiểm. 

Tuyến yên là gì? 

Tuyến yên là gì? 

Tuyến yên là một tuyến nội tiết có kích thước rất nhỏ chỉ bằng hạt đậu và có khối lượng tầm 0.5g nằm ở sàn não thất ba, trong hố yên của xương bướm. Tuyến yên hay còn được gọi là tuyến não thùy. 

Cấu tạo của tuyến yên

Tuyến yên được cấu tạo gồm 3 thùy: thùy trước, thùy giữa và thùy sau

Thùy trước

Còn được gọi là tuyến yên bạch. Thùy trước có cấu tạo gồm 3 phần: phần phễu, phần trung gian, phần xa (hay phần hầu). Thùy trước tuyến yên đóng vai trò vô cùng quan trọng, có tính chất của một tuyến nội tiết thật sự. Thùy trước tuyến yên gồm hai loại tế bào: tế bào ưa acid tiết ra hormon GN và Prolactin và tế bào kiềm tiết ra ACTH, TSH, FSH, LH, Lipoprotein,...

Thùy trước tuyến yên tham gia vào rất nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể như: quyết định sự tăng trưởng của cơ thể (GH), quyết định sự tăng trưởng và phát triển các tuyến sinh dục (LF, FSH), điều hòa hầu hết các tuyến nội tiết khác. Do đó mà người ta gọi tuyến yên là tuyến đầu đàn trong các tuyến hệ nội tiết, chủ yếu là nhấn mạnh vào vai trò của thùy trước tuyến yên. 

Thùy giữa

Thùy giữa tuyến yên tiết ra MSH có tác dụng phân bố sắc tố da, thường phát triển ở động vật cấp thấp, ở người chỉ phát triển ở trẻ nhỏ. 

Thùy sau

Không có khả năng bài tiết hormon, gồm các tế bào giống như các tế bào mô thần kinh đệm. Thùy sau chứa hormon Vasopressin và Oxytoxin do vùng dưới đồi bài tiết ra. Hormon Vasopressin có tác dụng làm tăng hấp thu nước ở ống lượn xa và ống góp, nếu thiếu nước sẽ không thể tái hấp thu ở thận gây bệnh đái tháo nhạt. Hormon Oxytoxin làm tăng co bóp cơ tử cung, phụ nữ có thai có nồng độ hormon này tăng cao, đến giai đoạn sinh Oxytoxin có vai trò co bóp mạnh cơ tử cung và đẩy thai nhi ra ngoài. 

Vai trò của tuyến yên: “bé nhưng làm nhiều điều lớn” 

Vai trò của tuyến yên

Tuyến yên tuy rất nhỏ nhưng đảm nhận vai trò vô cùng quan trọng:

  • Tuyến yên chỉ đạo hoạt động của hầu hết các tuyến nội tiết khác
  • Có vai trò sản xuất hormone tăng trưởng (GH) quyết định sự phát triển chiều cao. 
  • Tương tác hormone tăng trưởng và somatomedin trong chuyển hóa protein, thúc đẩy tăng trưởng sụn và tăng trưởng cơ thể cơ thể, kích thích sự kết hợp sulfate vào sụn.  

Các bệnh lý thường gặp ở tuyến yên

bệnh lý thường gặp ở tuyến yên

Suy giảm chức năng tuyến yên

Là tình trạng thiếu hụt một hoặc nhiều hormone tuyến yên. Nguyên nhân do sự thiếu hụt bẩm sinh, do khối u tuyến yên, viêm hoặc do chấn thương, do thuốc,... Tình trạng suy giảm tuyến yên ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, cơ quan khác như tuyến giáp (làm rối loạn tuyến giáp gây suy giáp hoặc cường giáp), tuyến thượng thận (suy tuyến thượng thận, suy thận,..), cơ quan sinh dục (suy giảm chức năng sinh dục) gây ảnh hưởng tới sức khỏe. 

U tuyến yên

U tuyến yên có thể gây nên rối loạn nội tiết, loạn thị, chèn ép vào não bộ. Nhận biết các triệu chứng để đi khám bệnh, điều trị là điều vô cùng cần thiết đối mọi người. Vì vậy, khi có biểu hiện bất thường về sức khỏe và các triệu chứng cảnh báo về suy giảm chức năng tuyến yên, bạn nên đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị.

Nếu cần tư vấn hay muốn đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Y tế Thu Cúc, bạn vui lòng liên hệ tổng đài 1900558896 hoặc hotline 0904970909 để được hỗ trợ tốt nhất.