Cho trẻ dùng thuốc kháng sinh sai cách có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Bài viết dưới đây xin đề cập tới những lưu ý khi dùng thuốc kháng sinh cho trẻ và 4 NGUYÊN TẮC “VÀNG” sử dụng thuốc kháng sinh an toàn cho con.

Lạm dụng kháng sinh ở trẻ em nguy hiểm như thế nào?

Hình ảnh của những ông bố bà mẹ nay đưa con đi khám chỗ này, mai đưa con đi chữa chỗ kia, mà bé vẫn không khỏi bệnh chỉ với những vấn đề tưởng chừng rất đơn giản như: ho, sổ mũi, viêm họng… Đó chính là hậu quả khi trẻ bị kháng kháng sinh – khi thuốc kháng sinh đã không còn tác dụng để điều trị vi khuẩn ngay cả với những bệnh lý đơn giản.

Kháng kháng sinh là tình trạng thuốc kháng sinh không còn tác dụng để điều trị ngay cả với những bệnh lý đơn giản
Kháng kháng sinh là tình trạng thuốc kháng sinh không còn tác dụng để điều trị ngay cả với những bệnh lý đơn giản

Hậu quả của kháng thuốc kháng sinh là vô cùng nghiêm trọng: khi trẻ mắc phải những căn bệnh nguy hiểm như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não... Một khi vi khuẩn đã kháng thuốc, chữa mãi cũng không khỏi, lúc này thậm chí những bệnh lý thông thường như ho hay chỉ một vết xước nhỏ vì nhiễm trùng cũng có thể đe dọa tới tính mạng của con.

Đã có rất nhiều trường hợp trẻ nhỏ khi đến viện, khi kiểm tra vi khuẩn kháng với nhiều loại thuốc kháng sinh. Các bác sĩ phải dùng cho bé một loại kháng sinh tiêm, loại này chuyên dùng để điều trị nhiễm khuẩn rất nặng, thì con mới khỏi bệnh. Tuy nhiên, việc dùng những kháng sinh loại này dù cho bé khỏi bệnh nhưng sẽ rất mệt mỏi, phải mất một thời gian dài để hồi phục sức khỏe và chưa kể khi mắc loại vi khuẩn mạnh hơn trẻ sẽ không còn kháng sinh để điều trị nữa.

Vì sao dễ xảy ra tình trạng nhờn thuốc kháng sinh ở trẻ

Theo thống kê mỗi năm trên thế giới có khoảng 700.000 ca tử vong do kháng thuốc. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) dự tính đến năm 2050, cứ 3 giây sẽ có 1 người tử vong do các siêu vi khuẩn kháng thuốc. 

Hiện nay tốc độ tìm ra thuốc kháng sinh mới không đáp ứng kịp với mức độ gia tăng của các vi khuẩn kháng thuốc do thói quen sử dụng kháng sinh “linh tinh” ngay cả khi trẻ không được thăm khám hoặc những trường hợp trẻ mắc bệnh mà nguyên nhân không phải do vi khuẩn cũng dùng kháng sinh. Việc làm này khiến xuất hiện các vi khuẩn đa kháng (kháng 2 nhóm kháng sinh) và toàn kháng (kháng với tất cả kháng sinh).

Nhiều cha mẹ tự ý cho con uống kháng sinh tại nhà
Nhiều cha mẹ tự ý cho con uống kháng sinh tại nhà

Đó là lý do vì sao nhiều nước phát triển sử dụng kháng sinh thế hệ 1 vẫn điều trị hiệu quả còn tại Việt Nam đã phải dùng đến kháng sinh thế hệ 3 và 4 chính là do ý thức của các bậc phụ huynh khi sử dụng kháng sinh “bừa bãi”, lạm dụng thuốc kháng sinh.

Bên cạnh đó, việc dùng không đủ liều, ngừng thuốc giữa chừng không chỉ làm bệnh của trẻ không khỏi mà có thể nghiêm trọng hơn, làm các vi khuẩn đang có sẵn trong người bé trở thành kháng thuốc, khi bắt đầu điều trị lại, thường các bé sẽ phải sử dụng loại kháng sinh nặng hơn.

Những lưu ý khi dùng thuốc kháng sinh cho trẻ

Thuốc kháng sinh chỉ sử dụng khi điều trị các bệnh lý do vi khuẩn gây ra, các trường hợp bệnh do nhiễm virus, tuyệt đối không dùng thuốc kháng sinh vì chúng không có tác dụng để điều trị virus.

Một số trường hợp nhiễm virus nhưng có bội nhiễm vi khuẩn thì mới sử dụng kháng sinh để điều trị. Còn không các bậc phụ huynh tuyệt đối không được lạm dụng kháng sinh để điều trị tránh tình trạng kháng kháng sinh nguy hiểm cho trẻ.

Sau đây là 4 nguyên tắc “vàng” khi sử dụng kháng sinh:

NGUYÊN TẮC 1: ĐÚNG THUỐC

- Việc lựa chọn thuốc kháng sinh phải phụ thuộc vào 2 yếu tố: người bệnh và vi khuẩn gây bệnh.

- Yếu tố người bệnh: Lứa tuổi của trẻ, các bệnh lý hiện tại của trẻ (nếu có), tiền sử trẻ bị dị ứng thuốc (nếu có).

- Yếu tố vi khuẩn: Loại vi khuẩn gây bệnh, mức độ nhạy cảm của vi khuẩn với kháng sinh, vi khuẩn, tỷ lệ phát sinh vi khuẩn kháng thuốc (nếu có). Kháng sinh cần được sử dụng “đúng loại – đúng bệnh” thì việc điều trị mới có hiệu quả.

NGUYÊN TẮC 2: ĐỦ LIỀU

- Liều dùng kháng sinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố: độ tuổi của trẻ, cân nặng, tình trạng bệnh lý (nếu có).

- Liều dùng kháng sinh dành ở mỗi trẻ là hoàn toàn khác nhau, đặc biệt là trẻ sơ sinh cần có hướng dẫn về liều lượng một cách chuyên biệt. Việc sử dụng ít hoặc quá liều sẽ gây nguy hiểm cho trẻ.

NGUYÊN TẮC 3: ĐỦ THỜI GIAN

- Độ dài đợt điều trị bằng kháng sinh phụ thuộc vào tình trạng nhiễm khuẩn, vị trí nhiễm khuẩn và sức đề kháng của trẻ. Các trường hợp trẻ bị nhiễm khuẩn nhẹ và trung bình thì độ dài đợt điều trị kháng sinh có thể từ 7-10 ngày, có bệnh thấp hơn chỉ cần 3-5 ngày, nhưng trường hợp nhiễm khuẩn nặng có thể phải điều trị lâu hơn.

Vì vậy ba mẹ cần đặc biệt tuân thủ đúng thời gian và liều lượng theo chỉ định từ bác sĩ. Đừng tự ý kéo dài hay rút ngắn thời gian điều trị, có nhiều bà mẹ vì muốn con nhanh khỏi bệnh mà tự ý tăng liều lượng kháng sinh, việc làm này sẽ gây nguy hiểm rất lớn cho trẻ.

NGUYÊN TẮC 4: ĐÚNG CÁCH

- Kháng sinh phổ biến nhất hiện nay là sử dụng qua đường uống vì tính tiện dụng, an toàn. Có một số trường hợp kháng sinh được sử dụng thông qua đường tiêm khi trẻ không thể uống. Tuy nhiên kháng sinh sử dụng qua tiêm rất hạn chế và cần được theo dõi trưc tiếp bởi bác sĩ, đồng thời cần xem xét chuyển sang đường uống khi có thể.

Khi trẻ ốm, ba mẹ nên cho con đi thăm khám sớm với bác sĩ Nhi khoa
Khi trẻ ốm, ba mẹ nên cho con đi thăm khám sớm với bác sĩ Nhi khoa

Kháng sinh là con dao hai lưỡi vì vậy ba mẹ hãy TỪ BỎ ngay những quan điểm và thói quen xấu sau đây:

· Tự mua kháng sinh không có đơn.

· Sử dụng kháng sinh theo kiểu truyền miệng (tự đoán bệnh cho bé rồi mua thuốc kháng sinh giống “con nhà người ta” về điều trị cho con mình).

· Kháng sinh mạnh là kháng sinh tốt.

· Tự ý dừng kháng sinh khi thấy con đã có dấu hiệu khỏi.

Kháng sinh thuộc nhóm thuốc kê đơn (tức là phải được dùng theo đúng chỉ định từ bác sĩ). Tuyệt đối không lạm dụng thuốc kháng sinh. Khi trẻ bị bệnh, ba mẹ nên cho con đi thăm khám sớm với bác sĩ Nhi khoa để bé được chẩn đoán và sử dụng đúng thuốc giúp con mau khỏi.

Chuyên khoa Nhi Thu Cúc quy tụ đội ngũ bác sĩ Nhi khoa giỏi, nhiều năm kinh nghiệm, khám tận tình, hạn chế kháng sinh; Hệ thống xét nghiệm, máy móc, chẩn đoán hình ảnh tân tiến; Cơ sở vật chất hiện đại – đầy đủ tiện nghi, không gian sạch sẽ; Thanh toán BHYT và bảo hiểm bảo lãnh; Phục vụ tận tình tất cả các ngày trong tuần.

Phụ huynh cần tư vấn hoặc muốn đặt lịch khám cho con tại Thu Cúc, xin vui lòng liên hệ tổng đài 1900558896 hoặc hotline 0904970909 để được hỗ trợ tốt nhất.