Nang buồng trứng là một trong những bệnh lý phụ khoa dễ gặp ở chị em phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời có thể dẫn đến những biến chứng phụ khoa nguy hiểm, trong đó có vô sinh. Vậy nang buồng trứng là gì và cách điều trị ra sao?

Nang buồng trứng là gì?

Nang buồng trứng là một bệnh lý mà trong đó xuất hiện các túi chứa dịch lỏng hay các khối u ở buồng trứng của chị em phụ nữ trong độ tuổi từ 20 đến 45 tuổi. Phần lớn các nang này đều là các khối u lành tính, dần dần có thể tự biến mất khi sang tuổi mãn kinh mà không cần điều trị. Tuy nhiên, một số nang lại có thể biến chứng gây ra các bệnh lý nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe sinh sản của chị em.

Nang buồng trứng xuất hiện ở chị em trong độ tuổi sinh sản
Nang buồng trứng xuất hiện ở chị em trong độ tuổi sinh sản

Các loại u nang thường gặp đó là u nang bì, u nang noãn bọc, u nang nhầy, u nang hoàng thể, u nang hoàng tuyến và u nang nước.

  • U nang bì là các nang hình thành từ các tế bào màu và có cấu trúc như lớp sừng dày, thường là các nang lành tính và không gây nguy hiểm.
  • U nang noãn bọc là các nang đã trưởng thành nhưng không được giải phóng nên cứ tiếp tục phát triển, các nang này là một trong những nguyên nhân gây nên hiện tượng chậm kinh.
  • U nang nhầy là các nang có cấu trúc gồm các tế bào tiết dịch nhầy. Loại u nang này thường ít gây nguy hiểm.
  • U nang hoàng thể là các nang phát triển không bình thường sau khi giải phóng và hình có các lớp bọc mỏng chứa các dịch trong.
  • U nang hoàng tuyến là dạng u hiếm gặp do các noãn bọc bị kích thích khiến nang không giải phóng và chuyển sang dạng hoàng thể hóa.
  • U nang nước là các nang có cấu trúc dạng nước, có nhiều thùy và có thể di động. Đây là loại u nang dễ gây nên các biến chứng nguy hiểm nhất vì nang nước rất dễ vỡ. Ngoài ra bề mặt nang nước dễ xuất hiện các u nhú khiến gây nên biến chứng ung thư hóa. Vì vậy với loại nang buồng trứng này khi phát hiện cần được điều trị sớm.

Theo thống kê, tỷ lệ xuất hiện các nang buồng trứng bên phải thường lớn hơn tỷ lệ xuất hiện các nang buồng trứng trái và hầu hết các nang buồng trứng phải đều là dạng nang lành tính.

U nang buồng trứng có nhiều nguyên nhân nhưng phổ biến là các nguyên nhân liên quan tới thay đổi nội tiết tố, hormone, các bệnh lý liên quan tới buồng trứng và nội mạc tử cung,...

  • Do chị em sử dụng quá nhiều thuốc tránh thai.
  • Chế độ ăn uống có sử dụng nhiều thực phẩm chứa các hormone tăng trưởng như thịt, trứng, sữa,.. và ít các thực phẩm tự nhiên như rau xanh, trái cây tươi.
  • Chị em bị stress, căng thẳng hoặc đang gặp bệnh lý béo phì.
  • Gan bị nhiễm độc, làm việc quá sức.

Dấu hiệu nhận biết u nang buồng trứng

U nang buồng trứng có thể gây ra tình trạng đau bùng bụng, vùng chậu và thắt lưng
U nang buồng trứng có thể gây ra tình trạng đau bùng bụng, vùng chậu và thắt lưng

U nang buồng trứng thường tiến triển âm thầm và rất khó phát triển nhưng trong nhiều trường hợp, chị em có thể nhận biết sớm bệnh lý thông qua một số dấu hiệu sau đây:

  • Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt thường xuyên, đồng thời lượng máu kinh trong mỗi chu kỳ không đều nhau, kinh nguyệt bất thường (kinh nguyệt màu đen, sinh nguyệt sẫm màu, kèm theo các hiện tượng mùi khó chịu,..).
  • Đau vùng thắt lưng và vùng bụng dưới.
  • Đau rát và nhức khi quan hệ tình dục.
  • Đau bụng râm ran kèm theo hiện tượng buồn nôn.
  • Có thể xảy ra tình trạng xuất huyết âm đạo bất thường.
  • Khi xuất hiện một trong các dấu hiệu trên, bạn cần tới bác sĩ thăm khám ngay để phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn của các bệnh lý để sớm có phác đồ điều trị phụ hợp.

U nang buồng trứng có nguy hiểm không?

U nang buồng trứng lành tính ( các loại u nang cơ năng) không gây hại cho cơ thể và có thể tự biến mất vào thời kỳ mãn kinh. Tuy nhiên nhiều dạng u nang ác tính ( còn gọi là u nang thực thể) có thể gây ra những bệnh lý và biến chứng nguy hiểm như:

Xoắn u nang

Tình trạng này có thể xảy ra ở mọi loại u nang, đặc biệt là các u nang buồng trứng nhỏ và có cuống dài. U nang xoắn gây nên tình trạng đau bụng dữ dội, buồn nôn, choáng váng do ngăn chặn tuần hoàn máu đến buồng trứng. Các khối u nang xoắn này có thể phình to gây nên hiện tượng chướng bụng, đau hạ vị, hố chậu.

Vỡ u nang

Khi lượng dịch trong khối u quá lớn sẽ gây nên tình trạng vỡ u nang. Khi u nang bị vỡ khiến người bệnh đau bụng đột ngột và liên tục, nhiều trường hợp gây chảy máu trong, choáng váng vì mất máu. Nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn tới tình trạng nhiễm khuẩn, chướng bụng, phản ứng phúc mạc,.... đe dọa đến tính mạng.

Chèn ép các cơ quan xung quanh

Chèn ép các cơ quan xung quanh là một trong những biến chứng muộn xuất hiện khi kích thước của u nang tử cung quá lớn. Người bệnh có thể gặp phải các biến chứng như ứ nước bể thận, chèn trực tràng gây táo bón, chèn bàng quang gây nên tình trạng tiểu rắt, thậm chí các u nang có thể chèn ép tĩnh mạch chủ gây nên tình trạng phù chi, cổ trướng,.... 

Ung thư hóa

Ở các nang nước có thể xuất hiện các u nhú trên bề mặt là một trong những dấu hiệu của quá trình ung thư hóa buồng trứng.

Hình ảnh thực tế một u nang nước được phẫu thuật bóc tách
Hình ảnh thực tế một u nang nước được phẫu thuật bóc tách

Điều trị u nang buồng trứng như thế nào?

Đối với các u nang buồng trứng lành tính ( u nang cơ năng) thì chị em không cần quá lo lắng. Chị em chỉ cần theo dõi trong một vài chu kỳ kinh nguyệt, u nang lành tính này sẽ tự mất.

Đối với u nang buồng trứng thực thể thì biện pháp tốt nhất là loại bỏ khối u nang càng sớm càng tốt. Trong đó:

  • Với các u nang nước khi người bệnh đã lớn tuổi thì khuyến khích cắt cả hai buồng trứng.
  • Với các u nang nhầy cắt bỏ hai buồng trứng để tránh u nang di chuyển và tái phát.
  • Với các u nang bì sẽ hướng đến bảo tồn các nhu mô lành và cắt bỏ các khối u.
  • Với mẹ bầu cần thăm khám kỹ càng để đánh giá thời gian mổ loại bỏ khối u giữ thai, trong trường hợp xảy ra biến chứng thì cần mổ lấy thai dù trong bất kỳ khoảng thời gian nào.
  • Với người trẻ tuổi có nhu cầu sinh con bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng bệnh để thực hiện bóc tách khối u, đồng thời bảo tồn phần bình thường và vòi trúng. Trong trường hợp u nang buồng trứng phát triến lan sang các dây chằng thì cần lập tức được phẫu thuật bóc tách khối u để tránh làm tổn thương hệ động mạch, niệu quản và bàng quang.

Cần làm gì để phát hiện u nang buồng trứng?

Kiểm tra sức khỏe định kỳ là cách tốt nhất phát hiện sớm các nang buồng trứng
Kiểm tra sứckhỏe định kỳ là cách tốt nhất phát hiện sớm các nang buồng trứng

Để phát hiện sớm nang buồng trứng, cách tốt nhất là chị em nên thực hiện khám sức khỏe định kỳ từ 3 - 6 tháng. Thông qua các siêu âm, xét nghiệm, các bác sĩ sẽ giúp đánh giá chính xác tình trạng sức khỏe và phát hiện nang buồng trứng nếu có, bao gồm:

  • Siêu âm để phát hiện các u nang.
  • Thực hiện xét nghiệm hormone.
  • Xét nghiệm máu để đo lượng kháng nguyên ung thư 125 (CA-125) đối với chị em bước vào tuổi tiền mãn kinh.
  • Trong trường hợp chị em có quan hệ không an toàn thì có thể được chỉ định làm thêm test thử thai trong quá trình thăm khám.

Cần làm gì để ngăn ngừa nang buồng trứng?

Để ngăn ngừa nang buồng trứng, chị em cần thực hiện thói quen sống khoa học và lành mạnh:

Xây dựng chế độ ăn hợp lý

Cân đối giữa thành phần dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, ăn nhiều các loại rau xanh, trái cây và các loại ngũ cốc nguyên hạt. Chị em nên bổ sung các nguồn thực phẩm giàu vitamin A và vitamin D. Đặc biệt lưu ý luôn phải cung cấp đủ nước cho cơ thể (tối thiểu từ  1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày).

Chị em nên tránh sử dụng các loại đồ ăn nhiều dầu mỡ, chiên rán, các loại đồ ăn đồ uống chứa cồn và chất kích thích. Chị em không hút thuốc lá.

Xây dựng chế độ nghỉ ngơi hợp lý

Chị em nên duy trì giấc ngủ đảm bảo từ 7 - 8 tiếng mỗi ngày, không thức quá khuya. Giữ cho tình thần luôn thư giãn, tránh stress, căng thẳng.

Tập thể dục thường xuyên giúp nâng cao sức khỏe ngăn ngừa u nang buồng trứng
Tập thể dục thường xuyên giúp nâng cao sức khỏe ngăn ngừa u nang buồng trứng

Chế độ vận động hàng ngày

Mỗi ngày nên duy trì thể dục, vận động phù hợp ít nhất 30 phút để cơ thể được khởi động, tiêu hao năng lượng thừa và tái tạo hệ xương khớp.

Ngoài việc xây dựng thói quen sống lành mạnh, chị em cần đi khám sức khỏe định kỳ. Việc khám sức khỏe định kỳ sẽ giúp chị em theo dõi sức khỏe của bản thân, và phát hiện sớm những nguy cơ tiềm ẩn về sức khỏe trong đó có nang buồng trứng để điều trị kịp thời. Tại bệnh viện ĐKQT Thu Cúc có các gói khám sức khỏe tử cơ bản đến nâng cao,giúp chị em có thể lựa chọn dễ dàng để thuận tiện theo dõi sức khỏe của mình. Mọi thắc mắc về nang buồng trứng cũng như các vấn đề thăm khám hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo hotline 0904 97 0909 để được giải đáp nhanh nhất!