Bên cạnh viêm gan virus B, C thì viêm gan virus A (hay còn có tên gọi là HAV) là một trong những “sát thủ thầm lặng” làm suy giảm chức năng gan, dẫn tới xơ gan, ung thư gan - căn bệnh ung thư có tỷ lệ người mắc mới cao nhất tại Việt Nam hiện nay.

Biểu đồ tỷ lệ các bệnh ung thư tại Việt Nam (theo số liệu năm 2018) - Ung thư gan có tỷ lệ người mắc mới cao nhất tại Việt Nam hiện nay
Biểu đồ tỷ lệ các bệnh ung thư tại Việt Nam (theo số liệu năm 2018) - Ung thư gan có tỷ lệ người mắc mới cao nhất tại Việt Nam hiện nay

HAV - virus viêm gan A không quá nguy hiểm nhưng không được chủ quan

HAV tên đầy đủ là hepatitis A virus. Đây là một loại virus gây bệnh viêm gan A. Loại virus này thường lây qua đường tiêu hóa, do sự lây nhiễm từ phân người bị bệnh sang người lành. Có thể do vệ sinh không sạch sẽ hoặc ăn phải thức ăn, nước uống bị nhiễm phân có chứa virus viêm gan A (HAV). Ngoài ra bệnh cũng có thể lây qua tiếp xúc thân mật với người bệnh như tiếp xúc với nước bọt, mồ hôi, nước tiểu, bàn chải đánh răng hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân với người bị bệnh.

Virus viêm gan A - HAV có sức đề kháng tốt, có thể sống được tới 72 giờ ở điều kiện môi trường bên ngoài, 1 giờ ở điều kiện nhiệt độ 60 độ C và chúng có thể sống hàng năm ở nhiệt độ -20 độ C. Virus có thể bị bất hoạt khi đun sôi 100 độ C trong vòng 5 phút hoặc ngâm trong dung dịch formalin nồng độ 1/4000. 

Bên cạnh virus viêm gan B, C thì HAV cũng là một trong những “sát thủ thầm lặng” gây suy giảm chức năng gan, suy gan, có thể dẫn tới xơ gan, ung thư gan. Tuy nhiên, viêm gan A không phải là bệnh nhiễm trùng mãn tính, bệnh thường biểu hiện ở giai đoạn cấp tính và ít gây biến chứng nguy hiểm. Các tổn thương gan thường lành lại trong vòng 2-6 tháng. Bệnh rất dễ lây nhiễm trên diện rộng vì các biểu hiện của bệnh thường “thầm lặng” ít biểu hiện cụ thể ra bên ngoài (có đến 60% các trường hợp HAV không biểu hiện triệu chứng điển hình nên rất khó nhận ra).

Hiện nay chưa có phương pháp điều trị cụ thể nào dành cho các đối tượng bị bệnh viêm gan A nhưng bệnh có thể lành trong khoảng 2-6 tháng phụ thuộc vào hệ miễn dịch của cơ thể mà không có tổn thương nào lâu dài. HAV có thể phòng ngừa bằng cách tiêm tiêm chủng. Hiện nay đã có vắc-xin ngừa HAV, bạn và gia đình bạn nên tiêm để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người xung quanh. 

Biểu hiện của bệnh viêm gan virus A - HAV

Bệnh viêm gan A thường ít biểu hiện ra bên ngoài, một trong những dấu hiệu dễ thấy là người bệnh bị vàng mắt. (ảnh minh họa)
Bệnh viêm gan A thường ít biểu hiện ra bên ngoài, một trong những dấu hiệu dễ thấy là người bệnh bị vàng mắt. (ảnh minh họa)

Bệnh viêm gan virus thường diễn biến “âm thầm” ít biểu hiện triệu chứng cụ thể, viêm gan virus A - HAV cũng vậy. Khoảng 60% các trường hợp nhiễm HAV thường không có triệu chứng điển hình. Thường bệnh nhân khi nhiễm HAV sẽ ủ bệnh trong khoảng 20-30 ngày, có thể sớm nhất là 15 ngày và muộn nhất là 45 ngày. Sau đó các biểu hiện thường xuất hiện không rầm rộ như sốt nhẹ, vàng da, vàng mắt, mệt mỏi, chán ăn, đi tiểu vàng, phân nhạt màu trong thời gian ngắn hay không rõ ràng nên có thể dễ bị bỏ qua. 

Xét nghiệm virus viêm gan A - HAV

Mặc dù không quá nguy hiểm, khả năng gây biến chứng ít và ít gây hệ lụy nghiêm trọng đến sức khỏe, nhưng bệnh viêm gan A cần được phát hiện và can thiệp hỗ trợ điều trị sớm để không gây tổn thương vĩnh viễn nào tại gan. Do đó, khi nghi ngờ có nguy cơ bị nhiễm bệnh, bạn có thể làm những xét nghiệm sau để phát hiện ra bệnh.

- Xét nghiệm tìm kháng thể kháng virus viêm gan A - HAV trong máu - kháng thể HAV IgM (Anti HAV-IgM dương tính trong huyết thanh). Xét nghiệm này giúp bạn khẳng định mình có đang bị nhiễm viêm gan virus A cấp tính hay không. 

- Xét nghiệm phát hiện đồng thời cả 2 loại kháng thể HAV IgM và kháng thể HAV IgG. Kháng thể IgG anti-HAV dương tính, chứng tỏ bệnh nhân đã nhiễm virus HAV trong thời gian gần đây hoặc khá lâu trước đó. 

Trong vòng 2 tuần sau khi nhiễm bạn đã có thể làm xét nghiệm máu, nhưng sau 3 - 12 tháng kháng thể HAV IgM sẽ biến mất và kháng thể IgG thì tồn tại vĩnh viễn trong máu để bảo vệ cơ thể.

Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định thêm một số xét nghiệm đánh giá tình trạng tổn thương gan khi phát hiện bạn dương tính với HAV như là đo độ phosphatase kiềm, bilirubin, alanine aminotransferase hay aspartate aminotransferase. Điều này giúp bác sĩ đánh giá tình trạng tổn thương gan (nếu có) do HAV gây ra để có biện pháp can thiệp cần thiết, ngăn ngừa nguy cơ suy gan cấp, xơ gan, ung thư gan. 

Nếu bạn đã được tiêm ngừa HAV nhưng kết quả xét nghiệm HAV của bạn dương tính, điều này phản ánh hiệu quả của vắc-xin. Nhưng thường tỷ lệ này khá ít, nhưng người được tiêm ngừa vắc-xin HAV thì khả năng nhiễm virus viêm gan A là rất thấp. 

Xét nghiệm hAV thường tiến hành xét nghiệm 2 loại chỉ số kháng thể HAV IgM và kháng thể HAV IgG
Xét nghiệm hAV thường tiến hành xét nghiệm 2 loại chỉ số kháng thể HAV IgM và kháng thể HAV IgG

Phòng ngừa virus viêm gan A - HAV

Để phòng ngừa virus viêm gan A, người bệnh cần lưu ý những điều sau: 

- Ăn chín uống sôi

- Hạn chế ăn rau sống

- Không dùng phân tươi làm nước tưới rau

- Không sử dụng chung các đồ dùng cá nhân như bàn chải, khăn mặt,...

- Thường xuyên rửa tay sạch sẽ cho trẻ trước và sau ăn.

- Sử dụng nước sạch để ăn uống, vệ sinh răng cơ thể

- Tiêm phòng đầy đủ

Tại các cơ sở y tế:

- Thực hiện cách ly bệnh nhân, xử lý dụng cụ bệnh nhân dùng và phân của bệnh nhân bằng thuốc sát trùng.

- Phòng bệnh thụ động: Dùng globulin người bình thường hoặc dùng globulin kháng HAV tiêm cho trẻ em ở vùng có dịch

- Vệ sinh sạch sẽ, người nhiễm viêm gan A cần có khu đi vệ sinh riêng để tránh nguy cơ lấy nhiễm cho người khác.

Xét nghiệm virus viêm gan A - HAV ở đâu? 

Hệ thống Y tế là đơn vị uy tín thăm khám, xét nghiệm và điều trị các bệnh lý về gan với chuyên gia, bác sĩ giỏi hàng đầu về gan mật được nhiều người bệnh tin tưởng và lựa chọn
Hệ thống Y tế là đơn vị uy tín thăm khám, xét nghiệm và điều trị các bệnh lý về gan với chuyên gia, bác sĩ giỏi hàng đầu về gan mật được nhiều người bệnh tin tưởng và lựa chọn.

Nếu muốn làm các xét nghiệm kiểm tra virus viêm gan A, B, C,.. bạn có thể liên hệ tới Hệ thống Y tế Thu Cúc hoặc đến trực tiếp Bệnh viện hoặc phòng khám Thu Cúc. Hệ thống Y tế Thu Cúc có đơn vị xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO 15189:2012. Đội ngũ bác sĩ, kỹ thuật viên xét nghiệm chuyên môn giỏi, nhiều năm kinh nghiệm. Hệ thống máy móc, trang thiết bị tân tiến cho kết quả xét nghiệm nhanh chóng và chính xác. 

Ngoài ra, Hệ thống Y tế Thu Cúc còn quy tụ nhiều giáo sư, bác sĩ cao cấp chuyên về lĩnh vực gan mật là những chuyên gia Gan mật hàng đầu hiện nay. Có nhiều thành công trong lĩnh vực nghiên cứu viêm gan virus và chữa khỏi cho nhiều người mắc bệnh gan, ngăn ngừa biến chứng xơ gan, ung thư gan.

Để liên hệ thăm khám và làm xét nghiệm tại Hệ thống Y tế Thu Cúc, bạn chỉ cần liên hệ tổng đài 1900558896 hoặc hotline 0904970909 sẽ được hỗ trợ tốt nhất.