Bệnh viêm họng cấp ở trẻ em là bệnh lý viêm cấp tính đường hô hấp trên. Nguyên nhân chủ yếu đến do virus, vi khuẩn, nấm gây ra. Nếu không được xử trí kịp thời và hiệu quả, bệnh có thể gây ra biến chứng nguy hiểm như: viêm đường hô hấp dưới, viêm tai giữa, viêm khớp, viêm cầu thận cấp,…

Nguyên nhân gây viêm họng cấp ở trẻ em

bệnh viêm họng cấp ở trẻ em nguyên nhân do virus, vi khuẩn, nấm gây ra
Nguyên nhân gây viêm họng cấp do virus, vi khuẩn, nấm gây ra

Viêm họng cấp có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp nhiều nhất là ở trẻ nhỏ độ tuổi 3-6 tuổi. Nguyên nhân gây bệnh viêm họng cấp đến từ 3 yếu tố sau:

Virus: Đây là nguyên nhân chủ yếu gây ra bệnh viêm họng cấp ở trẻ em (chiếm gần 80% các trường hợp trẻ bị viêm họng cấp). Các loại virus gây bệnh viêm họng cấp thường gặp chủ yếu như virus cúm, sởi, … Khi trẻ bị nhiễm virus này, chúng sẽ xâm nhập vào họng của bé, khiến niêm mạc họng bị sưng tấy, viêm. Bệnh thường xảy ra vào mùa lạnh nhiều vì đây là thời điểm mà loại virus này hoạt động nhiều nhất.

Vi khuẩn: Các loại vi khuẩn như phế cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn, liên cầu khuẩn. Trong đó đặc biệt nguy hiểm là liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A, ngoài việc gây viêm họng cấp có thể gây ra một số biến chứng như viêm khớp cấp, viêm cầu thận. Viêm họng cấp do vi khuẩn thường ít gặp hơn viêm họng cấp do virus.

Nấm Cadidan: Nấm Cadidan cũng là một trong những nguyên nhân gây ra bệnh viêm họng cấp ở trẻ. Việc bé vệ sinh răng miệng không sạch sẽ, tưa lưỡi lâu ngày, nhiễm nấm vùng miệng,..  sẽ là nguyên nhân khiến niêm mạc miệng của con bị sưng, viêm dẫn tới viêm họng cấp.

Ngoài ra, yếu tố môi trường với một số nhân tố tác động dễ phát sinh virus, vi khuẩn gây ra bệnh viêm họng cấp ở trẻ như:

- Thời tiết giao mùa, nhiệt độ, độ ẩm thay đổi đột ngột là thời điểm thích hợp cho virus, vi khuẩn, nấm sinh sôi và phát triển mạnh. Chúng dễ xâm nhập và gây bệnh viêm họng cấp cho trẻ.

- Môi trường sống của trẻ bị ô nhiễm (khói độc, bụi bẩn, khí độc, …) tiềm ẩn nhiều virus, vi khuẩn gây kích ứng hệ hô hấp dễ khiến trẻ bị viêm họng cấp

- Chế độ ăn, uống nhiều thực phẩm lạnh, không đảm bảo vệ sinh như uống nước lạnh, uống nước đá, đồ uống không sạch, thức ăn để quá lạnh, thức ăn không đảm bảo vệ sinh cũng dễ khiến virus, vi khuẩn xâm nhập gây ra bệnh viêm họng cấp cho bé.

Biểu hiện viêm họng cấp ở trẻ

biểu hiện viêm họng cấp ở trẻ
Viêm họngcấp có thể khiến trẻ sốt cao 39-40 độ C

Khi bị viêm họng cấp, bé sẽ có các biểu hiện như sau:

- Trẻ sốt cao 39-40 độ C hoặc có thể sốt vừa

- Ho khan sau đó ho có đờm

- Cổ họng đau rát, nuốt nước bọt cũng đau, đau có thể lan lên tai

- Nghẹt mũi, sổ mũi, hắt hơi

- Khó chịu, quấy khóc, họng đau không muốn ăn

- Có thể ói mửa hoặc đi ngoài phân lỏng

Khi kiểm tra họng thấy toàn bộ niêm mạc họng đỏ, sưng, tăng xuất tiết. Cổ họng có thể có chất bẩn như bã đậu màu trắng hoặc màu vàng xám trên bề mặt của amidan.

Con đường lây nhiễm bệnh viêm họng cấp ở trẻ

Sự xâm nhập của virus, vi khuẩn vào cơ quan hô hấp của bé, cụ thể là hầu họng thông qua các hoạt động sinh hoạt hàng ngày như ăn hoặc uống không đảm bảo vệ sinh, hít phải khói độc, bụi bẩn,… sẽ khiến virus, vi khuẩn xâm nhập (yếu tố ngoại sinh). Hoặc các tạp khuẩn khác thường là vi khuẩn hội sinh có sẵn trong họng như liên cầu, phế cầu (yếu tố nội sinh) sẽ khiến trẻ bị nhiễm viêm họng cấp.

Bệnh viêm họng cấp có thể lây nhiễm từ người qua người, thông qua tiếp xúc với nước bọt hoặc nước mũi của trẻ bị bệnh.

Điều trị viêm họng cấp ở trẻ như thế nào?

điều trị viêm họng cấp ở trẻ em
Bệnh viêm họng cấp ở trẻ nếu được xử trí hiệu quả sau khoảng 3-5 ngày có thể khỏi và không để lại biến chứng

Căn cứ vào tác nhân gây bệnh (virus, vi khuẩn, nấm) sẽ có biện pháp điều trị phù hợp:

Do virus: chưa có thuốc điều trị, chủ yếu là điều trị các triệu chứng như dùng thuốc hạ sốt, thuốc, thuốc ho, thuốc kháng viêm, …

Do vi khuẩn: tùy từng loại vi khuẩn sẽ sử dụng thuốc kháng sinh tương ứng để điều trị.

Do nấm (Cadidan): thuốc kháng nấm sẽ được sử dụng để điều trị trong trường hợp này.

Tuy nhiên, bệnh viêm họng cấp ban đầu có thể chỉ do virus xâm nhập, nhưng tình trạng bội nhiễm vi khuẩn vẫn có thể xảy ra. Khi đó phải kết hợp cả 2 phương pháp: vừa điều trị triệu chứng do virus gây ra, vừa phải sử dụng kháng sinh để điều trị vi khuẩn. Bác sĩ chuyên khoa nhi hoặc chuyên khoa tai mũi họng sẽ là người chẩn đoán và đưa ra chỉ định điều trị phù hợp nhất cho con.

Bên cạnh việc sử dụng thuốc thì khi điều trị viêm họng cấp, cần phối hợp vệ sinh mũi họng cho bé sạch sẽ, kết hợp với chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, nên ăn các đồ ăn mềm, dễ nuốt, đồ ăn không quá nóng hoặc quá lạnh dễ gây kích ứng niêm mạc họng khiến trẻ cảm thấy đau rát, khó chịu khi nhai, nuốt thức ăn.

Trẻ bị viêm họng cấp khi nào cần đến viện ngay?

Nếu con có một trong các biểu hiện sau, phụ huynh cần cho bé đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa nhi xử trí kịp thời và điều trị đúng cách:

- Trẻ sốt cao liên tục, dùng thuốc hạ sốt không đỡ

- Ho nhiều, thở nhanh, khó thở

- Nôn nhiều, đi ngoài phân lỏng

- Mệt mỏi, ngủ li bì

- Chảy mủ tai, ù hoặc đau tai nhiều

- Các biểu hiện của trẻ không tốt lên sau 2 ngày sử dụng thuốc

Phụ huynh nên cho bé đến viện ngay để được xử trí kịp thời tránh biến chứng nguy hiểm.

Biến chứng nguy hiểm do viêm họng cấp gây ra

bệnh viêm họng cấp có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm tai giữa, viêm khớp, viêm cầu thận cấp,...
Bệnh viêm họng cấp có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm tai giữa, viêm khớp, viêm cầu thận cấp,...

Bệnh viêm họng cấp nếu được xử trí sớm, kịp thời và hiệu quả, thường sẽ không để lại biến chứng nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu không xử trí kịp thời hoặc xử trí sai cách, bệnh có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm cho con như:

- Viêm tai giữa

- Viêm đường hô hấp dưới: viêm phế quản, viêm phổi

- Viêm khớp (thấp tim tiến triển)

- Viêm cầu thận cấp

Từ bỏ ngay những sai lầm dễ khiến bé bị viêm họng cấp

Một số sai lầm phụ huynh nên từ bỏ (hoặc hạn chế tối đa) để bé không bị mắc viêm họng cấp như:

- Ăn kem lạnh

- Uống nước đá

- Nằm điều hòa trong thời gian dài

- Để quạt hướng thẳng vào người

- Tắm ngay sau khi trẻ đi ngoài trời nắng về

Ngoài ra, một số SAI LẦM dễ mắc phải khi hạ sốt cho trẻ bị viêm họng cấp mẹ cũng cần lưu ý như: uống hạ sốt quá liều, chườm lạnh, bôi dầu, cạo gió lau người bằng rượu.

Bệnh viêm họng cấp của trẻ nếu được xử trí hiệu quả khoảng 3-5 ngày các triệu chứng sẽ đỡ, con sẽ khỏi và ít để lại biến chứng nguy hiểm. Vì vậy khi bé có biểu hiện viêm họng cấp, mẹ nên cho con đến cơ sở y tế uy tín có chuyên khoa nhi để bác sĩ kiểm tra và có biện pháp điều trị tốt nhất cho con.

Chuyên khoa nhi Thu Cúc quy tụ đội ngũ bác sĩ nhi khoa giỏi, trên 30 năm kinh nghiệm từ các bệnh viện lớn ra làm việc như: Nhi TW, Xanh-Pôn, Thanh Nhàn, viện E,… Thăm khám tận tình, hạn chế kháng sinh cho con.

Ý kiến người bệnh/người nhà bệnh nhân

Chị Nguyễn Thùy Dương (Hà Đông, Hà Nội) chia sẻ: “Bé nhà mình trộm vía ít ốm lắm, mấy hôm vừa rồi thời tiết lạnh mình chủ quan không mặc nhiều áo ấm cho con, bé đòi đi chơi nên gia đình cho con đi siêu thị và có cho con ăn kem lạnh. Sau đó về nhà bé sốt cao và ho nhiều. Mình lo lắng nên cho con đến chuyên khoa nhi Thu Cúc khám. Bác sĩ khám rất cẩn thận, nhẹ nhàng, con không sợ khám. Biết bé bị viêm họng cấp, bác sĩ đã không vội sử dụng kháng sinh và kê thuốc cho con và tư vấn cho mình cách vệ sinh mũi họng và chăm sóc con. Mình cảm thấy rất yên tâm và vô cùng hài lòng khi cho con đến khám tại chuyên khoa nhi Thu Cúc”.

Phụ huynh cần tư vấn hoặc muốn đặt lịch khám cho con tại Thu Cúc, xin vui lòng liên hệ tổng đài 1900558896 hoặc hotline 0904970909 để được hỗ trợ tốt nhất.