Khi mang thai, chế độ dinh dưỡng cho bà bầu là vô cùng quan trọng. Trong đó, chế độ dinh dưỡng cho bà bầu 3 tháng đầu cần được đặc biệt chú trọng vì giai đoạn này thai nhi không được cung cấp đầy đủ chất sẽ có nguy cơ gặp các dị tật, suy dinh dưỡng,.. thậm chí dẫn đến sảy thai.  

Dinh dưỡng cho bà bầu 3 tháng đầu quan trọng như thế nào?

Dinh dưỡng cho bà bầu trong 3 tháng đầu thai kỳ là vô cùng quan trọng
Dinh dưỡng cho bà bầu trong 3 tháng đầu thai kỳ là vô cùng quan trọng

Ba tháng đầu thai kỳ còn được gọi là giai đoạn tam cá nguyệt, đây là giai đoạn phát triển quan trọng nhất của em bé. Trong giai đoạn này, hệ thần kinh, não và tủy sống bắt đầu hình thành và phát triển, song song với đó là các hệ cơ quan tim mạch, hệ tuần hoàn và các nội tạng. Vào cuối giai đoạn tam cá nguyệt các bộ bận bên ngoài như tứ chi, tay, mắt, mũi,.. cũng dần được hoàn thiện.

Chính vì vậy, việc cung cấp đầy đủ dưỡng chất, đặc biệt là các chất thiết yếu như: axit folic, vitamin,canxi, sắt, iot, protein,... vô cùng cần thiết. Nếu cơ thể mẹ bị thiếu hụt dinh dưỡng sẽ khiến thai nhi không đủ chất để phát triển, trong giai đoạn 3 tháng đầu thai nhi sẽ có nguy cơ gặp các dị tật, suy dinh dưỡng,... thậm chí dẫn đến sảy thai.

Thai nhi được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng 3 tháng đầu sẽ được phát triển tốt, là tiền đề cho một thai kỳ khỏe mạnh.

Các loại chất cần bổ sung trong chế độ dinh dưỡng cho bà bầu 3 tháng đầu thai kỳ

Bổ sung dinh dưỡng trong 3 tháng đầu như nào để con đầy đủ chất là câu hỏi nhiều mẹ bầu thắc mắc, nhất là với chị em lần đầu mang thai. Vậy giai đoạn này mẹ cần thuộc lòng những dưỡng chất thiết yếu nào để bổ sung đầy đủ cho thai nhi?

Protein

Protein được coi là dưỡng chất quan trọng nhất mẹ bầu cần bổ sung trong suốt thai kỳ, đặc biệt là 3 tháng đầu. Protein chính là thành phần cơ bản để xây dựng các tế bào trong cơ thể thai nhi, nhất là các tế bào thần kinh.  Theo khuyến cáo, trong kỳ tam cá nguyệt đầu tiên, mẹ bầu cần được cung cấp khoảng 70-80g protein mỗi ngày.

Vitamin

Vitamin A, C, D, E là các loại vitamin quan trọng với mẹ bầu
Vitamin A, C, D, E là các loại vitamin quan trọng với mẹ bầu

Một thai nhi khỏe mạnh cần được cung cấp đủ vitamin cần thiết để phát triển toàn diện nhất. Tuy nhiên vitamin không thể bổ sung bừa bãi vì thừa hay thiếu vitamin đều ảnh hưởng không tốt tới thai nhi. Liều lượng vitamin cần thiết cho mẹ bầu theo khuyến cáo từ các chuyên gia là:

Vitamin A: 800 mcg /ngày (Không được quá 3000mcg/ ngày)

Vitamin D: 800 IU/ ngày*

Vitamin E: 15 – 10 mg/ ngày

Vitamin C: 70 – 90 mg/ ngày

Vitamin có thể được bổ sung tự nhiên qua thực phẩm hàng ngày, đặc biệt là qua các loại hoa quả, rau xanh hoặc viên vitamin uống. Riêng vitamin D mẹ bầu có thể hấp thụ một cách tự nhiên bằng cách phơi nắng trước 8h mỗi ngày.

Acid folic

Mặc dù acid folic được các mẹ bầu bổ sung từ trước khi mang thai nhưng trong giai đoạn 3 tháng đầu thai kỳ việc bổ sung acid folic vẫn được bắt buộc với mẹ bầu vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển ống thần kinh của bé. Acid folic giúp giảm thiểu dị tật ống thần kinh và các dị tật khác liên quan tới đốt sống của thai nhi. Theo khuyến cáo, mẹ bầu cần bổ sung 0.4mg acid folic mỗi ngày và duy trì trong suốt thời gian mang thai thông qua thực phẩm tự nhiên hoặc các dạng viên uống theo hướng dẫn của bác sĩ.

Sắt

Ngoài các loại thịt đỏ thì rau bina, củ dền, lòng đỏ trứng, các loại hạt như hạnh nhân, hạt dẻ,.. là nguồn bổ sung sắt tự nhiên vô cùng phong phú
Ngoài các loại thịt đỏ thì rau bina, củ dền, lòng đỏ trứng, các loại hạt như hạnh nhân, hạt dẻ,.. là nguồn bổ sung sắt tự nhiên vô cùng phong phú

Tiếp đến là việc bổ sung sắt cho mẹ bầu. Sắt không chỉ cần thiết cho mẹ và em bé trong 3 hàng đầu mà nó còn rất cần thiết trong suốt thai kỳ. Cung cấp đủ sắt cho mẹ sẽ giúp mẹ và bé không bị thiếu máu, hạn chế nguy cơ thiếu oxy hay sinh non ở thai nhi. Lượng sắt được khuyến nghị cho mẹ 30mg mỗi ngày. Mẹ có thể bổ sung sắt qua các loại thịt đỏ, quả đỏ, quả mọng phù hợp hoặc viên sắt tổng hợp.

Canxi

Để quá trình hình thành các loại xương, răng diễn ra bình thường, mẹ phải tăng cường canxi trong mỗi bữa ăn. Trong 3 tháng đầu của thai kỳ, các mẹ hãy bổ sung 300mg/ ngày để con có bộ xương vững chắc.

Canxi là nguyên tố cần thiết giúp hình thành hệ xương và răng cho bé, đồng thời giúp quá trình đông máu của mẹ diễn ra bình thường. Mẹ bầu thiếu canxi sẽ xuất hiện tình trạng đau nhức xương, thai nhi bị còi xương từ ngay trong bụng mẹ. Theo khuyến cáo, trong 3 tháng đầu thai kỳ, mẹ bầu hãy nhớ luôn bổ sung 300mg canxi mỗi ngày thông qua các loại thực phẩm chứa nhiều canxi

DHA

DHA là một loại Omega 3 vô cùng cần thiết cho sự phát triển của não và mắt của bé, chiếm 20% trọng lượng não bộ và 60% trong võng mạc. Lượng DHA mẹ cần bổ sung mỗi ngày là 200mg.

Iod

Khoáng chất vô cùng quan trọng khi mang thai là Iot. Thiếu iod có thể dẫn tới nguy cơ sảy thai, sinh non,.... Vì vậy, mẹ bầu cần đảm bảo cơ thể được cung cấp đủ 200mcg i-ốt mỗi ngày. Iod có thể được bổ sung qua việc sử dụng muối iod hoặc các loại thực phẩm như tảo, rong biển,...

Nguồn bổ sung iod tự nhiên cho mẹ bầu
Nguồn bổ sung iod tự nhiên cho mẹ bầu

Choline

Choline là một chất dinh dưỡng quan trọng cho sự phát triển toàn diện và duy trì chức năng của các tế bào não. Dưỡng chất này còn đảm bảo cho toàn bộ các tế bào của cơ thể hoạt động bình thường. Ngoài ra, các nghiên cứu khoa học còn cho thấy choline có khả năng thúc đẩy sự sinh sản của các tế bào thần kinh ở trung tâm trí nhớ của não.

Thai nhi sẽ được hấp thụ choline từ mẹ để phát triển. Thế nhưng cơ thể chúng ta chỉ có thể tự sản xuất một lượng choline rất nhỏ. Vì vậy, các bác sĩ khuyên mẹ bầu nên bổ sung 450mg choline mỗi ngày.

Dinh dưỡng từng tháng cho bà bầu trong ba tháng đầu

Chế độ dinh dưỡng trong 3 tháng đầu cho mẹ bầu cần bổ sung đầy đủ các chất cần thiết nêu trên. Tuy nhiên, trong mỗi tháng, thai nhi có những sự thay đổi khác nhau nên nhu cầu về các chất trong mỗi tháng cũng có sự thay đổi phù hợp, vì vậy, trong khẩu phần ăn hàng ngày của mẹ bầu cũng có sự khác biệt nho nhỏ.

Tháng đầu tiên

Trong tháng đầu tiên, mẹ bầu thường xuyên xuất hiện những triệu chứng thai nghén như ăn nhiều hơn, buồn nôn, bụng thường xuyên bị khó chịu,.... sự thay đổi này là do khi mang thai, lượng hormone nội tiết tố của người mẹ tăng cao. Để cải thiện tình trạng này, chị em cần bổ sung các loại thực phẩm như:

Có nhiều loại thực phẩm giúp mẹ bầu bổ sung protein như thịt cá, trứng, sữa và các loại hạt,...
Có nhiều loại thực phẩm giúp mẹ bầu bổ sung protein như thịt cá, trứng, sữa và các loại hạt,...
  • Thực phẩm giàu protein, bao gồm: các loại cung cấp tinh bột (cơm, bánh mì,...), các loại thịt, cá.
  • Bổ sung sắt trong khẩu phần ăn thông qua các loại thịt có màu đỏ (thịt bò, thịt lợn,..), hoặc uống bổ sung viên sắt. Bổ sung sắt sẽ giúp mẹ ngăn ngừa tình trạng thiếu máu, thúc đẩy sinh máu cung cấp đủ cho cả mẹ và thai nhi.
  • Bổ sung các loại ngũ cốc nguyên hạt trong khẩu phần ăn và các loại rau xanh như các loại đậu, rau măng tây.
  • Ngoài ra, mẹ bầu cần bổ sung sữa vào buổi sáng và trước khi đi ngủ buổi tối để tăng bổ sung canxi, tránh còi xương, loãng xương cho bé.

Tháng thứ 2

Sang tháng thứ 2 của thai kỳ, mẹ bầu cần bổ sung phong phú các loại thực phẩm trong thực đơn hàng ngày, đồng thời đảm bảo:

  • Bổ sung thêm sắt và đặc biệt là axit folic thông qua các thực phẩm như: thịt bò, thịt lợn nạc, lòng đỏ trứng, các loại rau như: măng tây, rau bina, đậu bắp, cải Brussels, súp lơ, cà chua, củ dền,khoai tây,...các loại quả như bơ, cam, quýt… và các loại ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt như macca, hạnh nhân, hướng dương, đậu phộng, óc chó,...
Mẹ bầu có thể bổ sung axit folic tự nhiên thông qua các loại rau củ
Mẹ bầu có thể bổ sung axit folic tự nhiên thông qua các loại rau củ
  • Tiếp tục bổ sung canxi thông qua sữa, lòng trắng trứng,...
  • Ngoài ra, mẹ bầu cần ghi nhớ uống nhiều nước mỗi ngày.

Tháng thứ 3

Trong tháng cuối của giai đoạn mang thai, mẹ bầu sẽ giảm đáng kể tình trạng ốm nghén, chế độ dinh dưỡng cũng sẽ được phong phú hơn, các loại thịt, rau xanh cũng trở nên đa dạng trong thực đơn hàng ngày.

  • Mẹ bầu nên ăn nhiều rau củ quả hơn. Các loại rau được khuyến cáo tốt cho mẹ bầu là: rau họ cải như cải chíp, cải bó xôi, bông cải xanh, cải Brussels, các loại rau khác như rau chân vịt, cà rốt, bí đỏ, củ dền, măng tây,khoai lang, khoai tây
  • Mẹ bầu cũng cần bổ sung nước nhiều hơn mỗi ngày. Bên cạnh đó có thể sử dụng các loại sinh tố, nước ép các loại quả như: táo, cam, bơ,...
  • Mẹ bầu cũng có thể cần bổ sung vitamin, thực phẩm chức năng theo chỉ định của bác sĩ.

Những thực phẩm cần tránh trong 3 tháng đầu thai kỳ

Ba tháng đầu là giai đoạn nhạy cảm vì lúc này thai nhi còn đang rất yếu, nguy cơ sảy thai rất cao. Chính vì thế trong chế độ ăn uống, mẹ bầu cần hết sức chú ý những loại thực phẩm dưới đây để tránh những nguy cơ xấu cho em bé:

  • Dứa: Cần tránh các thực phẩm từ loại quả này bởi nó có thể khiến thai chết lưu. Dứa là loại quả chứa rất nhiều bromelain khiến tử cung của mẹ có thắt, dẫn tới sảy thai.
  • Đu đủ: đu đủ xanh, chưa chín, sượng chứa enzym gây co thắt tử cung dễ gây sảy thai.
Đu đủ và dứa là hai loại quả mẹ bầu không nên sử dụng trong khi mang thai
Đu đủ và dứa là hai loại quả mẹ bầu không nên sử dụng trong khi mang thai
  • Cua: Cua không nên ăn trong 3 tháng đầu vì chứa hàm lượng cholesterol cao không tốt cho sức khỏe của mẹ, đồng thời cũng chứa chất gây co tử cung, xuất huyết tử cung,... gây hại trực tiếp cho thai nhi.
  • Nha đam (còn gọi là lô hội): Trong nha đam chứa chất có thể làm xuất huyết vùng chậu, gây sảy thai cực mạnh. Chính vì thế mẹ bầu cần tránh các loại thực phẩm chứa nha đam.
  • Hạt vừng (mè): Mẹ bầu không nên ăn quá nhiều trong giai đoạn đầu của thai kỳ. Đặc biệt nếu sử dụng với mật ong sẽ dễ gây sảy thai. Tuy nhiên, vào tháng cuối của thai kỳ mẹ nên bổ sung hạt vừng vào  bữa ăn để sinh con được dễ dàng hơn. 
  • Các loại gan động vật và thực phẩm từ gan: Mặc dù gan chứa rất nhiều vitamin A nhưng mẹ bầu nên hạn chế ăn chỉ 1 - 2 lần/ tháng, do gan chứa nhiều retinol không tốt cho thai nhi.
  • Chùm ngây: Chùm ngây là thực phẩm giàu vitamin, kali, canxi, sắt,.. nhưng lại chứa alpha sitosterol khiến tử cung co bóp mạnh, dễ gây sảy thai.
  • Chế phẩm từ sữa chưa tiệt trùng chứa vi khuẩn listeria khiến mẹ bầu có thể bị nhiễm khuẩn, tiêu chảy.
  • Thực phẩm sống: Các loại rau củ quả chưa chín, rau mầm, thịt tái, thịt chưa chín, các món gỏi sống,... mẹ bầu đều nên tránh vì có thể chưa một loại ký sinh trùng là toxoplasma nếu xâm nhập vào cơ thể mẹ sẽ gây hại cho sự phát triển hệ thần kinh của thai nhi.
  • Các loại hải sản nên tránh do chứa hàm lượng thủy ngân cao, đặc biệt là các loại như cá kiếm, cá kình, cá thu, cá ngừ,... Thay vào đó, mẹ bầu có thể sử dụng các loại như tôm, cá hồi, rô phi, cá cơm  ở mức độ rất ít.
  • Các chất kích thích như rượu bia, cà phê và các chất chứa cồn, cafein đều làm gia tăng nguy cơ sảy thai, thai lưu hay chậm phát triển.
Khi mang thai, mẹ bầu nên hạn chế sử dụng nhiều muối
Khi mang thai, mẹ bầu nên hạn chế sử dụng nhiều muối
  • Muối: Khi mang thai mẹ bầu không nên sử dụng quá nhiều muối hoặc ăn quá mặn vì mẹ bầu sẽ dễ bị tăng huyết áp, nhiễm độc thai nghén, tăng triệu chứng sưng phù chân tay và tăng nguy cơ tai biến khi sinh.

Trên đây là những lưu ý về chế độ dinh dưỡng cho mẹ bầu trong 3 tháng đầu của thai kỳ. Ngoài đảm bảo chế độ dinh dưỡng, mẹ bầu cần chú ý giữ gìn sức khỏe, thể dục nhẹ nhàng và đặt lịch khám định kỳ theo những mốc khám thai quan trọng. Để được chăm sóc sức khỏe toàn diện cho mẹ và bé trong suốt thai kỳ, mẹ bầu có thể sử dụng dịch vụ thai sản trọn gói tại BV Thu Cúc. Các bác sĩ chuyên Sản phụ khoa sẽ thăm khám, theo dõi sức khỏe mẹ và bé, từ đó đưa ra chế độ ăn phù hợp, những lưu ý trong suốt thời kỳ mang thai. Đồng thời giúp sàng lọc, chẩn đoán những nguy cơ tiềm tàng ở trẻ từ giai đoạn sớm để có hướng xử lý kịp thời. Mọi thắc mắc xin vui lòng liên hệ hotline 0904 970909 để được tư vấn chi tiết.