Tiểu đường thai kỳ là 1 trong những bệnh lý phổ biến thai kỳ, là nỗi lo lắng của hàng triệu bà bầu trên toàn thế giới. Nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời thì bệnh có thể ảnh hưởng tới sức khỏe mẹ và thai nhi. Bài viết sau đây sẽ chia sẻ các dấu hiệu tiểu đường thai kỳ mà nhiều mẹ bầu cần chú ý.

Tiểu đường thai kỳ là gì?

Tieu-duong-thai-ky-nguy-hiem
Tiểu đường thai kỳ không được phát hiện sớm sẽ gây nguy hiểm cho mẹ và bé

Tiểu đường thai kỳ hay còn gọi là đái tháo thường thai kỳ, là tình trạng rối loạn đường huyết, được phát hiện sau tuần thứ 24 của thai kỳ. Lượng đường huyết trong máu không ổn định, khả năng tiết insulin của tuyến tụy bị hạn chế, gây ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa đường glucose thành năng lượng. 

Bệnh tiểu đường thai kỳ có thể biến mất sau khi sinh. Đối với những người mang thai lần đầu thì sẽ có nguy cơ mắc tiểu đường ở lần hai làm mẹ và dễ bị nặng hơn bình thường. Ngoài ra, với những người bị tiểu đường tuýp 1, tuýp 2 thì nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa trước khi có bầu để tránh những trường hợp đáng tiếc xảy ra. 

Tiểu đường thai kỳ nguy hiểm ra sao?

Tiểu đường thai kỳ có thể khiến phụ nữ mang thai tăng cân quá mức, gây ra những biến chứng thai kỳ cho mẹ như:

  • Đa ối, khiến tử cung to nhanh, gây rối loạn tuần hoàn và hô hấp ở mẹ
  • Dọa sảy, sinh non
  • Chuyển dạ kéo dài, sinh khó
  • Tăng nguy cơ sang chấn, băng huyết sau sinh
  • Rối loạn đường trong máu, gây ra hôn mê
  • Tỷ lệ sinh mổ cao

Bên cạnh đó, thai nhi cũng có thể gặp các vấn đề như:

  • Dị tật bẩm sinh về hệ tiết niệu, thần kinh, tim mạch
  • Rối loạn tăng trưởng, thai có thể quá to hoặc chậm phát triển, phổi yếu 
  • Gây ra tỷ lệ tử vong chu sinh gấp 5 lần
  • Có thể chết lưu do đường huyết tăng đột cao, cao quá mức
  • Trẻ dễ bị vàng da trong 1 tháng đầu sau sinh
vang-da-tre-sau-sinh
Tiểu đường thai kỳ có thể gây ra vàng da trẻ sơ sinh

Tuy nhiên, nếu kiểm soát tốt đường huyết thông qua chế độ ăn uống và điều trị, mẹ và bé vẫn khỏe mạnh, an toàn. Điều quan trọng là mẹ bầu cần lắng nghe tư vấn và thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Dấu hiệu nhận biết tiểu đường thai kỳ là gì?

Không phải mẹ bầu nào cũng đủ nhạy cảm, tinh tế để phát hiện bệnh tiểu đường thai kỳ. Nhiều người chỉ phát hiện cho tới khi thăm khám thai định kỳ, bác sĩ sản khoa phát hiện bằng cách kiểm tra nước tiểu, nghiệm pháp tăng đường huyết.

Quá trình mang bầu vô cùng vất vả, mẹ bầu nên để ý một số dấu hiệu tiểu đường thai kỳ sau để đi khám thai, xét nghiệm ra bệnh tiểu đường thai kỳ và sớm có hướng điều trị kịp thời:

  • Đi tiểu nhiều. Lượng Glucose trong máu quá cao sẽ không thể chuyển hóa được hết, tồn đọng trong máu khiến thận phải hoạt động hết năng suất để đẩy ra ngoài. Do đó, mẹ bầu sẽ đi tiểu nhiều hơn bình thường. 
  • Khát nước thường xuyên. Do lượng đường máu tăng cao, mẹ bầu đi tiểu nhiều nên cơ thể sẽ có đòi hỏi bổ sung nước để bù đắp sự hao hụt. 
  • Vùng kín bị nấm men, đau rát khi đi tiểu, dịch có mùi hôi… Tình trạng này kéo dài hơn bình thường, dùng dung dịch vệ sinh bình thường không đỡ.
  • Cơ thể mệt mỏi, cân nặng giảm nhanh. Bởi vì insulin trong cơ thể không sản xuất đủ cho quá trình chuyển hóa thành năng lượng nên cơ thể mẹ bầu luôn trong trạng thái mệt mỏi, đói bụng và thèm ăn. 
  • Có hiện tượng mờ mắt ngắn. Đây là phản ứng của cơ thể khi lượng glucose trong máu tăng đột ngột, trường hợp này ít gặp nhưng mẹ bầu cũng cần lưu ý.

Nguyên nhân nào gây nên tiểu đường thai kỳ?

Glucose đóng vai trò chuyển hóa thành năng lượng, giúp cơ thể hoạt động hiệu quả. Tuy nhiên, nếu không có sự trợ giúp của mạch máu và insulin thì Glucose sẽ khó di chuyển tới các tế bào, gây ra hiện tượng đường huyết tăng cao. 

  • Khi mang thai, cơ thể mẹ bầu cần nguồn năng lượng nhiều hơn mức bình thường, đòi hỏi lượng đường cần chuyển hóa nhiều hơn. Tuy nhiên, tuyến tụy của mẹ bầu không sản xuất lượng insulin kịp thời thì sẽ dẫn đến tình trạng tiểu đường thai kỳ. 
  • Trong nhau thai xuất hiện nội tiết tố, ảnh hưởng tới quá trình sản xuất insulin, gây ra rối loạn đường huyết. 
  • Trước khi mang bầu, cơ thể mẹ xuất hiện chất kháng insulin, làm giảm tác dụng hoặc chuyển hóa insulin không hiệu quả.

Thời gian nào thích hợp xét nghiệm tiểu đường thai kỳ?

xet-nghiem-tieu-duong-thai-ky
Xét nghiệm tiểu đường từ mốc 24 – 28 tuần của thai kỳ

Để tránh những biến chứng nguy hiểm mà tiểu đường thai kỳ gây ra, việc xét nghiệm tiểu đường thai là rất cần thiết trong thai kỳ. 

  • Đối với phụ nữ chưa được chẩn đoán lần nào, thời điểm thực hiện xét nghiệm chẩn đoán thai kỳ lần đầu tiên được đánh giá từ tuần 24 - 28 thai kỳ. 
  • Đối với phụ nữ sau sinh 4 - 12 tuần, cần xét nghiệm chẩn đoán đái tháo đường để dự phòng cho những nguy cơ mang thai lần sau.
  • Đối với những người có tiền sử đái tháo đường thai kỳ được khuyến khích xét nghiệm ít nhất 3 năm/lần. 

Trong quá trình xét nghiệm, nếu phát hiện ra đái tháo đường thì cần được điều trị dứt điểm đi kèm lối sống sinh hoạt tích cực để phòng ngừa bệnh tái phát. 

Xét nghiệm tiểu đường gồm những gì?

Thông thường, mẹ bầu đi khám sẽ được chỉ định thực hiện một trong hai phương pháp sau để xét nghiệm tiểu đường thai kỳ:

Phương pháp 1 bước

Thực hiện nghiệm pháp dung nạp Glucose đường uống: 75gr. Đo nồng độ Glucose huyết tương lúc đói và sau 1 - 2 giờ uống đường, áp dụng từ tuần thai từ 24 đến 28 của thai kỳ. Nghiệm pháp này áp dụng cho phụ nữ chưa được chẩn đoán đái tháo đường trước đó, thực hiện vào buổi sáng sau khi đã nhịn đói qua đêm ít nhất 8 giờ.

Phương pháp 2 bước

Bước 1: Thực hiện nghiệm pháp uống Glucose 50g nhưng trước đó không nhịn đói. Sau đó, đo Glucose huyết tương tại thời điểm 1 giờ, ở tuần thứ 24 đến 28 giờ, áp dụng với thai phụ không được chẩn đoán đái tháo đường trước đó. Nếu mức Glucose có chỉ số 130 mg/dL, 135 mg/dL hoặc 140 mg/d thì sẽ thực hiện bước 2. 

Bước 2: Thực hiện nghiệm pháp uống Glucose đường uống 100g lúc đói. Bệnh nhân sẽ pha 100 gam Glucose với 250 - 300ml nước, đo lúc đói vào thời điểm 1 giờ, 2 giờ, 3 giờ sau khi uống Glucose.

Làm thế nào để kiểm soát tiểu đường thai kỳ?

kiem-soat-duong-huyet-thai-ky
Chế độ ăn uống hợp lý sẽ giúp mẹ bầu kiểm soát đường huyết

Mẹ bầu có thể kiểm soát Glucose bằng cách kết hợp chế độ ăn uống, tập luyện và uống thuốc theo các bác sĩ sản khoa, cũng như làm các xét nghiệm đường huyết thường xuyên

  • Xây dựng chế độ ăn uống khoa học. Bởi lẽ, thai nhi sẽ phụ thuộc vào thực phẩm mẹ ăn để hấp thụ, phát triển. Nếu mẹ bầu ăn uống không đúng cách có thể làm làm Glucose tăng cao hoặc quá thấp, gây ra những biến chứng sức khỏe mẹ và bé. 
  • Tập thể dục thường xuyên để giữ mức Glucose trong phạm vi bình thường. Bên cạnh đó, việc tập luyện còn giúp mẹ ngủ con, kiểm soát cân nặng, giảm đau lưng, táo bón, dễ đẻ. 
  • Uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ sản khoa để kiểm soát Glucose trong máu. Thông thường, thuốc sẽ có tác dụng làm tăng insulin lên, để thúc đẩy quá trình chuyển hóa năng lượng. 
  • Xét nghiệm huyết sắc tố A1C để đánh giá lượng sắc tố gắn đường trong máu tốt hay xấu. Nếu A1C cao trong những tuần gần 1 - 1,5 tháng thì lượng đường huyết đang không kiểm soát tốt.

Để phòng tránh bệnh tiểu đường thai kỳ, mẹ bầu cần thay đổi lối sống sinh hoạt tích cực như tập luyện thể thao, tinh thần thoải mái. Phụ nữ mang thai có chế độ ăn uống lành mạnh, gia tăng nhiều chất xơ, ngũ cốc, trái cây, hạn chế chất béo... trong thực đơn. 

Hiệu được tầm quan trọng của việc xét nghiệm tiểu đường thai kỳ, bệnh viện ĐKQT Thu Cúc đã ra mắt dịch vụ thai sản trọn gói với đầy đủ các mốc khám thai, các dịch vụ xét nghiệm phát hiện tiểu đường cũng như tầm soát tai biến thai sản phù hợp. Bên cạnh đó, đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm, giỏi chuyên môn sẽ đồng hành cùng mẹ bầu từ những tuần thai đầu tiên cho tới lúc mẹ tròn con vuông với những tư vấn, khám chữa bệnh tận tình nhất. 

Nếu có bất cứ thắc mắc nào, hãy liên hệ tới Hotline 1900 55 88 96  của bệnh viện ĐKQT Thu Cúc để được tư vấn, hỗ trợ kịp thời.