Trung bình cứ 20 giây trên thế giới lại có 1 trẻ tử vong vì bệnh viêm phổi (theo số liệu thống kê của Tổ chức Y tế thế giới WHO). Hằng năm tại Việt Nam, có đến 2,9 triệu trẻ nhỏ (dưới 5 tuổi) mắc bệnh viêm phổi. Đây là căn bệnh viêm đường hô hấp cấp nguy hiểm, thường có diễn biến nhanh, có thể gây suy hô hấp cấp và dẫn đến tử vong nhanh chóng.

Nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ em
Viêm phổi là căn bệnh nguy hiểm nếu không xử trí kịp thời và đúng cách có thể cướp đi sinh mạng trẻ

Nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ em

Bệnh viêm phổi ở trẻ em chủ yếu do virus, vi khuẩn gây ra. Khi virus, vi khuẩn xâm nhập vào cơ quan hô hấp dưới (phổi) của bé, chúng sẽ “tìm mọi cách” phá hủy các nhu mô phổi, khiến túi phế nang phổi chứa đầy mủ và chất nhầy bị nhiễm khuẩn, từ đó gây viêm phổi.

Ngoài ra, viêm phổi có thể do biến chứng của các bệnh lý về viêm đường hô hấp trên (viêm tai, viêm mũi, viêm họng) hoặc viêm phế quản lâu ngày, không được xử trí và điều trị hiệu quả. Các virus, vi khuẩn sẽ thâm nhập gây tăng sinh, tái cấu trúc đường thở, khiến niêm mạc tại phế nang, phế quản tăng sinh, phì đại và xơ hóa, làm suy giảm độ đàn hồi của nhu mô phổi, phế nang bị suy giảm, lâu ngày gây bệnh viêm phổi. Viêm phổi trong trường hợp này được gọi là viêm phổi do biến chứng.

Biểu hiện của bệnh viêm phổi ở trẻ

Các bệnh lý viêm đường hô hấp thường có những biểu hiện gần giống nhau, nhiều khi phụ huynh rất khó phân biệt: trường hợp nào thì bé bị viêm phổi, còn trường hợp nào bé bị viêm phế quản. Liệu có phải biểu hiện ho, sốt, thở nhanh chỉ là dấu hiệu viêm đường hô hấp trên như viêm mũi, viêm họng hay không. Chính vì vậy, mà nhiều bậc phụ huynh “nhầm lẫn” hoặc chủ quan tưởng bé chỉ bị viêm hô hấp nhẹ, nên không đưa con đi thăm khám, tự ý điều trị tại nhà, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm sức khỏe và tính mạng của trẻ.

Bệnh viêm phổi ở trẻ em thường có một số biểu hiện như sau:

Ho

Trẻ bị viêm phế quản thường ho nhiều. Gắng sức khi ho.

Sốt

Trẻ bị viêm phổi có thể sốt vừa đến sốt cao. Có những trẻ hệ miễn dịch yếu có thể không có biểu hiện sốt.

Thở nhanh liên tục

Theo dõi nhịp thở của trẻ. Trẻ được coi là thở nhanh nếu:

Nhịp thở trên 60 lần/phút đối với trẻ từ 2 tháng – 1 tuổi

Nhịp thở trên 40 lần/phút đối với trẻ trên 1 tuổi

Thở gắng sức

Khi bị viêm phổi bé thường thở rất khó khăn, khi thở có cảm giác bị đau, tức ngực, con thường phải thở gắng sức. Biểu hiện là cánh mũi của bé phập phồng, thở rên, co kéo cơ liên sườn, co rút hõm ức, rút lõm lồng ngực. Nếu không được xử trí kịp thời, đúng cách, trẻ có thể bị suy hô hấp cấp, nhịp thở chậm lại, rồi sau đó ngưng thở.

Tức ngực, tím tái khi ho

Bệnh viêm phế quản gây cản trở hấp thụ oxy, hơn nữa khi bị viêm phế quản bé phải ho nhiều, gắng sức khi ho, do đó trẻ thường bị đau, tức ngực trong lúc ho. Da trẻ tím tái, đặc biệt là vùng môi và mặt đỏ thiếu oxy.  

Chẩn đoán và điều trị bệnh viêm phổi ở trẻ em như thế nào?

Khi đến thăm khám, bác sĩ sẽ đo nhịp tim, nghe nhịp thở của con. Hỏi về tình trạng của bé, sau đó có thể chỉ định một số chụp chiếu, xét nghiệm để đánh giá chính xác tình trạng bệnh cho bé như:

Xét nghiệm công thức máu

Xét nghiệm máu tại Thu Cúc trẻ ít đau, không sợ hãi, các kỹ thuật viên thao tác nhẹ nhàng và chăm sóc con rất chu đáo
Xét nghiệm máu tại Thu Cúc trẻ ít đau, không sợ hãi, các kỹ thuật viên thao tác nhẹ nhàng và chăm sóc con rất chu đáo

Xét nghiệm máu xem trẻ có bị nhiễm trùng hay không qua chỉ số bạch cầu (tăng khi có nhiễm vi khuẩn). Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ lấy mẫu máu để nuôi cấy giúp xác định loại vi khuẩn gây ra nhiễm trùng, từ đó sử dụng thuốc kháng sinh phù hợp để điều trị.

Chụp X-quang ngực

Chụp X-quang sẽ giúp nhìn thấy tình trạng bên trong phổi. Đánh giá mức độ tổn thương, vị trí tổn thương. Cung cấp hình ảnh chi tiết hỗ trợ đánh giá mức độ và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.  

Điều trị:

Bệnh viêm phổi ở trẻ em do vi khuẩn gây ra, sẽ được điều trị bằng thuốc kháng sinh đường uống. Việc sử dụng loại thuốc kháng sinh nào còn tùy thuộc vào loại bệnh viêm phổi, virus gây bệnh viêm phổi. Kháng sinh cần thực hiện đúng loại, đúng liều lượng, đúng thời gian, theo đúng chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị cho con khi chưa tham khảo hay có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.

Với những trường hợp bệnh viêm phổi do virus gây ra, cần thực hiện điều trị các triệu chứng như hạ sốt, trị ho, sử dụng thuốc hoặc thở oxy để duy trì và cải thiện hệ hô hấp của con,…

Biến chứng nguy hiểm do viêm phổi gây ra

Nếu không được phát hiện sớm, có biện pháp xử trí kịp thời và hiệu quả. Bệnh viêm phổi sẽ tiến triển nhanh gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm sau đây:

- Suy hô hấp cấp: áp xe phổi, viêm phổi mạn tính, suy giảm hệ miễn dịch

- Nhiễm trùng máu: vi khuẩn từ phổi xâm nhập vào hệ tuần hoàn máu gây nhiễm trùng máu, sốc nhiễm trùng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng của trẻ.

- Tràn mủ màng phổi: khó khăn khi hô hấp, nhiễm trùng nặng, kháng thuốc

- Tràn dịch màng tim, trụy tim: nếu không được xử lý kịp thời và hiệu quả bệnh viêm phổi ở trẻ có thể gây tràn dịch màng tim, trụy tim

- Nhiều biến chứng nguy hiểm khác như: viêm nội mạc, viêm phúc mạc, viêm khớp, suy tạng,..

Vì sao viêm phổi ở trẻ em thường diễn biến nặng hơn người lớn?

Viêm phổi ở trẻ em dễ biến chứng nặng hơn người lớn vì vậy cần phát hiện sớm và xử trí kịp thời
Viêm phổi ở trẻ em dễ biến chứng nặng hơn người lớn vì vậy cần phát hiện sớm và xử trí kịp thời để tránh nguy hiểm cho con

Sở dĩ điều này là do hệ thống miễn dịch của trẻ chưa thực sự hoàn chỉnh. Khả năng miễn dịch của con trước các yếu tố gây hại như virus, vi khuẩn bên ngoài môi trường còn kém. Sức đề kháng khi virus, vi khuẩn tấn công còn nhiều hạn chế do đó bệnh có thể chuyển biến nhanh và nặng hơn người lớn.

Hơn nữa, do cấu tạo của hệ mạch mạch và hệ mạch máu ở trẻ rất phong phú. Chúng đan xem lẫn nhau như hình mạng nhện, do đó khi virus, vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể ngoài việc ít yếu tố ngăn chặn, bao vây mà còn có nhiều đường đi lại, do đó có thể lan rất nhanh từ chỗ này sang chỗ khác.

Một nguyên nhân nữa là do cây phế quản ở trẻ còn ngắn và hẹp, do đó mỗi lần viêm niêm mạc bị phù nề và nhiều đờm rãi nên sẽ rất dễ bị bít tắc.

Bệnh viêm phổi ở trẻ có lây không?

Có lây. Đây là bệnh do virus, vi khuẩn gây ra, con đường lây nhiễm chủ yếu qua đường hô hấp như tiếp xúc: ho, hắt hơi, tiếp xúc nước bọt, dịch tiết, hoặc các vật dụng có nhiễm virus, vi khuẩn từ người bệnh,..

Phòng bệnh viêm phổi cho bé bằng cách nào?

Để phòng bệnh viêm phổi cho con, phụ huynh cần lưu ý thực hiện các biện pháp sau:

- Giữ ấm cơ thể nhất là cổ, nách, bẹn,..  cho con là khi thời tiết lạnh

- Vệ sinh tay và môi trường sống cho bé sạch sẽ

- Súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc nước sát khuẩn

- Thực hiện ăn chín uống sôi, thực phẩm đảm bảo an toàn vệ sinh, cung cấp đầy đủ dinh dưỡng hàng ngày

- Bổ sung vitamin C để giúp tăng cường sức đề kháng cho con

- Tiêm phòng đầy đủ cho con, đặc biệt nên tiêm ngừa vắc-xin cúm hàng năm cho bé

Khám và điều trị bệnh viêm phổi cho trẻ ở đâu tốt?

Chuyên khoa Nhi Thu Cúc là địa chỉ thăm khám và điều trị bệnh đường hô hấp tốt cho trẻ
Chuyên khoa Nhi Thu Cúc là địa chỉ được nhiều bậc phụ huynh tin tưởng và lựa chọn khi khám và điều trị các bệnh đường hô hấp cho bé

Chuyên khoa nhi tại Hệ thống Y tế Thu Cúc là địa chỉ uy tín được nhiều bậc phụ huynh tin tưởng và lựa chọn khi thăm khám, điều trị các bệnh lý cho trẻ nhỏ, đặc biệt là khám và hỗ trợ điều trị bệnh viêm phổi ở trẻ:

- Đội ngũ bác sĩ nhi khoa giỏi, hơn 30 năm kinh nghiệm từ các bệnh viện lớn ra làm việc như Nhi Trung ương, Xanh-Pôn, Viện E, Thanh Nhàn,...

- Khám tận tình - Hạn chế kháng sinh

- Không gian hiện đại, tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng chống dịch

- Hệ thống xét nghiệm, nội soi, chẩn đoán hình ảnh tân tiến

- Có khu vui chơi riêng, trẻ không sợ khám

- Thanh toán BHYT và Bảo hiểm bảo lãnh

- Phục vụ chu đáo, làm việc tất cả các ngày trong tuần!

Ý kiến người bệnh/người nhà bệnh nhân

Anh Trần Hải Nam (32 tuổi – Ninh Bình) chia sẻ: “Con trai tôi bị viêm phổi và tôi đưa đến Bệnh viện Thu Cúc để hỗ trợ điều trị. Tôi rất ấn tượng với tác phong làm việc của bệnh viện, rất chuyên nghiệp và thân thiện. Cơ sở vật chất hiện đại và bác sĩ hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả, con tôi nhanh chóng hồi phục”.

Phụ huynh cần tư vấn hoặc muốn đặt lịch khám cho con tại Thu Cúc, xin vui lòng liên hệ tổng đài 1900558896 hoặc hotline 0904970909 để được hỗ trợ tốt nhất.