Bệnh trĩ không hề xa lạ trong cuộc sống của chúng ta ngày nay. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu biết tường tận về căn bệnh mang lại khá nhiều “rắc rối” này. Qua bài viết này, Bệnh viện ĐKQT sẽ phân tích chi tiết các vấn đề của bệnh trĩ bao gồm nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và một số cách phòng tránh để các bạn có cái nhìn tổng quan nhất và biết cách tránh xa căn bệnh này.

Bệnh trĩ là gì?

Trĩ là bệnh lý được hình thành khi đám rối tĩnh mạch nằm ở lớp dưới niêm mạc của hậu môn bị phình và giãn ra. Nguyên nhân là do ống hậu môn bị gia tăng áp lực (thường đến từ việc dùng lực dặn đi cầu, ngồi một chỗ trong thời gian dài…) lâu dần sẽ dẫn đến phình giãn và tạo các búi trĩ vào trong lòng ống hậu môn. 

benh-tri-gay-nhieu-phien-toai
Bệnh trĩ gây rất nhiều phiền toái cho cuộc sống người bệnh


Phân loại bệnh trĩ

Trĩ được phân làm 3 loại; Trĩ nội, trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp

- Trĩ nội: Nếu búi trĩ xuất phát phía trên đường hậu môn-trực tràng (hay còn gọi là đường lược) thì nó được gọi là trĩ nội. Búi trĩ lúc này được bao phủ bởi niêm mạc và lớp biểu mô chuyển tiếp (nghĩa là nằm bên trong hậu môn)

- Trĩ ngoại: Là loại trĩ nằm phía dưới đường lược và nằm bên dưới lớp da bao quanh hậu môn.

- Trĩ hỗn hợp: Được xác định khi người bệnh mắc cùng lúc cả trĩ nội và trĩ ngoại

Các cấp độ của bệnh trĩ

Cấp độ của bệnh trĩ được xác định vào tình trạng của búi trĩ còn nằm bên trong hay đã sa ra ngoài hậu môn, cụ thể:

- Trĩ độ 1: búi trĩ lúc này nằm hoàn toàn bên trong ống hậu môn và không thể nhìn thấy bằng mắt thường.

- Trĩ độ 2: búi trĩ ở cấp độ này lúc bình thường vẫn nằm trong ống hậu môn, nhưng khi đi cầu vì sức rặn nên trĩ sẽ lòi ra ngoài, sau khi đứng dậy trĩ lại tự động co lại vào trong ống hậu môn.

- Trĩ độ 3: ở cấp độ này sau khi đi cầu trĩ sẽ lọt ra ngoài ống hậu môn và không thể tự động chui lại, người bệnh phải dùng tay đẩy vào trĩ co lại vào trong

- Trĩ độ 4: búi trĩ thường sa ra ngoài ống hậu môn, không thể tự động co lại, thậm chí dùng tay đẩy cũng không co lại vào trong ống hậu môn được nữa. 

benh-tri-chia-4-cap-do
Bệnh trĩ chia làm 4 cấp độ


Nguyên nhân gây bệnh trĩ

Một số nguyên nhân phổ biến gây bệnh trĩ:

- Táo bón mãn tính: Táo bón khiến bạn phải dùng lực để dặn mỗi khi đi cầu, đồng thời thời gian mỗi lần đi vệ sinh của người bị táo bón cũng cần ngồi lâu hơn, điều này gây áp lực cao lên các tĩnh mạch ở hậu môn và dẫn đến sưng các tĩnh mạch này. Phân của những người bị táo bón cũng rất cứng, khiến dễ dàng làm tổn thương ống hậu môn. Những người bị táo bón mãn tính có nguy cơ rất cao mắc trĩ.

tao-bon-gay-tri
Táo bón là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh trĩ


- Ngồi quá lâu: Ngồi trong thời gian quá lâu mà không đứng lên đi lại, vận động

nhẹ nhàng làm tăng áp lực lên tĩnh mạch và hậu môn của bạn cũng có thể là nguyên nhân gây ra bệnh trĩ.

 

- Mang thai và sinh nở: Khi thai nhi phát triển to, cũng làm tăng áp lực lên vùng hậu môn, đồng thời tình trạng táo bón của các bà bầu trong thai kỳ khá phổ biến, khiến rất nhiều mẹ mắc trĩ ngay ở những tháng giữa của quá trình mang thai.

 

- Béo phì: Những người béo phì sở hữu trọng lượng cơ thể quá lớn, cân nặng này gây áp lực lên tĩnh mạch trực tràng và hậu môn, dẫn đến khu vực này có thể sưng và viêm, lâu dài hình thành bệnh trĩ.

  

- Tuổi tác: Khi bạn già đi, các mô hỗ trợ tĩnh mạch ở vùng hậu môn của bạn có thể suy yếu làm giảm sức mạnh mô liên kết dẫn đến tăng áp lực co thắt hậu môn - là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến bệnh trĩ.


- Chế độ ăn không khoa học: Ăn ít rau củ, không bổ sung đủ nước và chất xơ khiến phân dễ cứng lại, gây tình trạng táo bón, lâu dài hình thành bệnh trĩ 


Triệu chứng của bệnh trĩ

- Chảy máu:  Chảy máu là triệu chứng sớm nhất và thường gặp nhất, nếu giai đoạn đầu bạn có thể thấy có máu dính ở giấy vệ sinh trong quá trình đại tiện. Về lâu dài, bệnh tiến triển nặng hơn thì máu có thể chảy thành giọt hay bắn theo tia.

-Ngứa vùng hậu môn: do niêm mạc ống hậu môn tiết dịch nhầy 

- Đau hoặc khó chịu vùng hậu môn do nứt hậu môn, tắc hoặc nghẹt vì sa búi trĩ.

-Sưng vùng quanh hậu môn: bạn sẽ cảm nhận thấy một khối nhô lên tại vị trí gần khu vực hậu môn


Biến chứng của bệnh trĩ

Nếu trĩ để lâu mà không có biện pháp can thiệp có thể gây ra một số biến chứng sau:

- Thiếu máu do mất máu: Trong trường hợp trĩ nặng gây chảy máu liên tục mà bạn không xử lý sẽ dẫn đến mất nhiều máu, thiếu máu

- Nghẹt búi trĩ nếu búi trĩ: Búi trĩ sa quá nặng ra ngoài hậu môn sẽ dẫn tới hiện tượng nghẹt tắc búi trĩ, mang đến những cơn đau cấp cho người bệnh

- Tắc mạch: Là tình trạng hình thành các cục máu đông bên trong búi trĩ, gây đau và gây nhiều nguy hiểm nếu không can thiệp kịp thời

- Ngoài ra trĩ nặng với hiện tượng sa búi trĩ rất dễ gây nhiễm khuẩn khiến hình thành các bệnh như viêm da quanh hậu môn, viêm nhú, nhiễm khuẩn trực tràng hậu môn...

Các phương pháp điều trị bệnh trĩ

- Điều trị nội khoa

Phương pháp này được chỉ định với các trường hợp trĩ cấp độ 1, 2. Thường sử dụng thuốc bôi, nhét tại chỗ, thuốc uống hỗ trợ tuần hoàn tính mạch kết hợp với chế độ ăn nhiều rau xanh, nhiều hoa củ quả, uống nhiều nước và thay đổi  thói quen không ngồi lâu một chỗ, thay đổi thói quen đi cầu tránh táo bón.

- Điều trị ngoại khoa

Phương pháp này thường được chỉ định cho các trường hợp trĩ từ cấp độ 3 trở lên hoặc trong những trường hợp thuốc không còn phát huy tác dụng. Một số phương pháp phẫu thuật điều trị trĩ phổ biến hiện nay:

+ Cắt trĩ Milligan Morgan và cắt trĩ Ferguson: Cắt đơn lẻ từng búi trĩ, khâu buộc cuống búi trĩ, sử dụng kỹ thuật cắt và khâu khéo léo để hạn chế tổn thương và xử lý gọn búi trĩ. Phương pháp này áp dụng cho nhiều loại trĩ có ưu điểm là :an toàn, loại bỏ trĩ triệt để

+ Thắt mạch, khâu treo búi trĩ: Xác định mạch trĩ bằng máy siêu âm Doppler rồi tiến hành khâu thắt mạch, lưu lượng máu đổ về búi trĩ sẽ giảm làm búi trĩ tự thu nhỏ thể tích. Phương pháp này áp dụng cho nhiều loại trĩ có ưu điểm là: an toàn, ít đau, thời gian nằm viện ngắn. 

+ Cắt trĩ Longo: Phương pháp phẫu thuật chữa bệnh trĩ hiện đại và ưu việt nhất hiện nay,dựa trên nguyên lý kéo búi trĩ trở lại vị trí bình thường, cắt và khâu phần mạch máu cung cấp làm búi trĩ co nhỏ lại. Phương pháp này áp dụng cho nhiều loại trĩ có ưu điểm là: an toàn, áp dụng cho cả người bị huyết áp, tiểu đường, nhiễm trùng… Gần như không đau vì vị trí phẫu thuật nằm ở vùng vô cảm của ống hậu môn và thời gian nằm viện rất ngắn.

Longo-la-phau-thuat-hien-dai-nhat-chua-benh-tri
Cắt trĩ Longo - Phương pháp phẫu thuật cắt trĩ hiện đại và ưu việt nhất hiện nay


Cách phòng ngừa bệnh trĩ

Trĩ là bệnh gây nhiều phiền toái trong cuộc sống, bởi vậy chúng ta phải luôn ý thức xây dựng một chế độ ăn chuẩn chỉnh cùng lối sống khoa học để ngăn chặn bệnh lý này tìm đến mình bất cứ lúc nào qua một số cách đơn giản sau đây:

- Ăn nhiều thực phẩm chứa chất xơ, ăn nhiều rau củ trái cây và ngũ cốc như lúa mì, yến mạch, ngô, gạo lứt, kê,... giúp làm mềm phân, tránh táo bón.

- Uống nhiều nước. Uống 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày để giúp làm mềm phân.

- Không rặn mạnh khi đi cầu: vì nếu rặn mạnh là vô tình bạn đã tạo ra áp lực lớn lên các tĩnh mạch ở vùng hậu môn, trực tràng dưới, làm búi trĩ dễ bị kích thích phình to và gây chảy máu.

- Đi cầu ngay khi có cảm giác mắc cầu: nếu bạn cứ cố gắng nhịn, lúc này niêm mạc trực tràng sẽ dần hấp thu lượng nước trong phân bị ứ đọng, điều này khiến phân sẽ trở nên khô, cứng và là một trong những nguyên nhân dẫn đến táo bón.

- Tập thể dục: Giúp làm giảm áp lực lên vùng hậu môn, trực tràng, đông thời còn có hiệu quả trong việc kiểm soát cân nặng, tránh béo phì, đồng nghĩa với giúp đẩy lùi bệnh trĩ ra khỏi cơ thể 

- Tránh ngồi lâu: cũng là tránh gia tăng áp lực lên tĩnh mạch ở hậu môn gây trĩ.

Bài viết vừa rồi đã tổng hợp lại những kiến thức của bệnh trĩ mà bạn cần biết. Nếu có bất kỳ thắc mắc gì liên quan đến bệnh lý hoặc cần thăm khám, chữa trị tình trạng trĩ của mình vui lòng gọi điện đến tổng đài 1900 5588 96 của Bệnh viện ĐKQT Thu Cúc để được hỗ trợ ngay.

Cảm ơn các bạn đã theo dõi!